II OZ 2038/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 203/25 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 7 października 2024 r. nr SKO.ZP.4110.95.1240.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie

F. Sp.z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako Skarżąca lub Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 7 października 2024 r. nr SKO.ZP.4110.95.1240.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 czerwca 2025 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 203/25 oddalił skargę Spółki. Skarżąca wnioskiem z 13 czerwca 2025 r. zwróciła się do Sądu o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wniosek ten jednak nie został podpisany w związku z czym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 17 czerwca 2025 r. wezwał Spółkę do osobistego podpisania wniosku lub nadesłania odpisu wniosku osobiście podpisanego zgodnie ze sposobem reprezentacji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie zarządzeniem z tego samego dnia Przewodniczący Wydziału na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a." i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych wezwał Spółkę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonego i doręczonego na wniosek w kwocie 100 zł. Powyższe wezwania zostały doręczone Spółce 30 czerwca 2025 r. (zpo. k. 97 akt). Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, zaskarżając je w całości. Spółka zarzuciła mu naruszenie art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 49 P.p.s.a. poprzez nadanie biegu wnioskowi z 13 czerwca 2025 r. w sytuacji gdy dokument nie został podpisany. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Wskazano, że warunkiem formalnym każdego pisma na gruncie P.p.s.a. jest jego podpisanie. W braku takiego podpisu należy wdrożyć procedurę naprawczą i zależnie od jej rezultatów tejże nadać bieg pismu bądź też nie. Zarządzenie, w ocenie skarżącej, jest przedwczesne. Należało wezwać skarżącą do podpisania pisma pod stosownymi rygorami. Dopóki procedura naprawcza pisma nie zakończy się pomyślnie oplata kancelaryjna jest nienależna, gdyż w oparciu o obarczony brakami formalnymi wniosek nie może powstać pisemne uzasadnienie. Nie wiadomo czy i kiedy brak wniosku zostanie usunięty. Dopiero gdy procedurę naprawczą się wdroży i ukończy będzie można czynić rozważania czy nadać bieg wnioskowi z 13 czerwca 2025 r. (co otworzy termin dla sądu na sporządzenie wnioskowanego dokumentu) czy też nie, co wykluczać będzie naliczenie opłaty kancelaryjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII z 22 lipca 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 203/25 stosownie do art. 49 § 2 P.p.s.a. pozostawiono wniosek o sporządzenie uzasadnienia bez rozpoznania albowiem wniosek ten pomimo wezwania do jego podpisania nie został podpisany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma skarżąca, że każde pismo skierowane do sądu powinno być podpisane przez uprawnioną do tego osobę i dopiero wówczas można nadać mu dalszy bieg. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie NSA, nie można uznać zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające Spółkę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie za wadliwe w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Jedną z głównych zasad postępowania sądu administracyjnego jest zasada szybkości postępowania z art. 7 P.p.s.a. Stanowi ona, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Wynika z tego, że powinien tak organizować podejmowane przez siebie czynności aby sprawa jak najszybciej została załatwiona. Przejawia się to w tym, że dostrzegając braki pisma wzywa stronę do uzupełnienia wszystkich dostrzeżonych braków jednocześnie np. poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma oraz jego braków fiskalnych. Takie postępowanie zasadniczo skraca czas postępowania i nie grozi złamaniem przepisów proceduralnych bowiem stosownie do tego jaki będzie efekt wezwania Sąd ma możliwość pozostawić pismo bez rozpoznania lub je odrzucić z powodów nieuzupełnienia braków formalnych czy fiskalnych (skarga, wniosek). Należy uznać za słuszne postępowanie sądu, który widząc braki wniosku podejmuje wszystkie konieczne działania (wydaje zarządzenia) zmierzające do jego rozpatrzenia w jednym czasie kierując do strony wezwania dające podstawy do nadania mu dalszego biegu. Etapowanie postępowania Sądu w zakresie usuwania braków wniosku czego domaga się w zażaleniu Spółka jest, zdaniem NSA, zbytnim formalizmem, który niepotrzebnie przedłuża postępowanie a w żaden sposób nie wpływa na wynik sprawy albowiem Sąd w zależności od reakcji strony na wezwanie ma środki prawne aby wydać odpowiednie rozstrzygnięcie – pozostawić wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku albo odrzucić wniosek, który nie został opłacony. Sąd dysponuje też ustawowym uprawnieniem do ściągnięcia opłaty od strony zobowiązanej do poniesienia takiej opłaty w postanowieniu kończącym postępowanie w danej instancji – art. 223 § 2 P.p.s.a. a wobec tego nawet brak wezwania do uiszczenia opłaty nie wyklucza uzyskania takiej opłaty przez sąd. Z faktu jednoczesnego wezwania strony do podpisania pisma i jego opłaty nie można wyciągać wniosku o niedopuszczalności wezwania do opłaty dopóki pismo nie będzie formalnie prawidłowe. Racjonalne jest bowiem założenie Sądu, że strona składając wniosek chce aby został on rozstrzygnięty zgodnie z jej żądaniem a zatem wszelkie ewentualne braki gotowa jest uzupełnić po ich wskazaniu przez Sąd. Jeśli tego nie uczyni nic nie stoi na przeszkodzie aby pozostawić wniosek bez rozpoznania lub go odrzucić z powodu braków fiskalnych. Skumulowane działania Sądu, jak w niniejszej sprawie, są prawidłowe i służą realizacji zasady szybkości postępowania nie powodując przy tym zagrożenia, że zostanie zrealizowany wniosek niepodlegający rozpatrzeniu. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza fakt, że Przewodniczący Wydziału po upływie terminu na podpisanie wniosku pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. W takiej sytuacji wezwanie o opłatę kancelaryjną stało się bezprzedmiotowe i bezskuteczne. Wcześniejsze wezwanie o opłatę nie doprowadziło więc do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.