II OZ 2030/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1130/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. i J. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 8 lipca 2025 r. nr IFXIV.7840.3.28.2024 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1130/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 8 lipca 2025 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wykonanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę w zasadzie nie powoduje dla strony skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej w orzecznictwie podkreśla się, iż wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor może być, w takiej sytuacji, zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. Skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podane przez nich okoliczności mogą dotyczyć normalnych następstw inwestycji będącej w bliskim sąsiedztwie skarżących. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W rozbudowanych zarzutach naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik podniósł m.in. błędną analizę stanu faktycznego sprawy, niedostrzeżenie wad projektowych planowanej inwestycji oraz błędne założenie, że odpowiedzialność inwestora stanowi wystarczającą ochronę interesu skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Należy zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan trudnych do odwrócenia skutków i poniesienia tego kosztów. Natomiast sytuacja odwrotna, tj. wstrzymanie wykonania decyzji i zablokowanie procesu inwestycyjnego, wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i tym samym nie bierze pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd może odnieść się do tych kwestii jedynie rozstrzygając sprawę orzeczeniem kończącym. Sąd nie może zatem na obecnym etapie w żaden sposób odnosić się do podnoszonych przez pełnomocnika skarżących wad projektowych planowanej inwestycji. Należy jednak dostrzec, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy odnosiły się do zarzutów skarżących odnośnie do projektu, czego skutkiem była np. decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 5 lutego 2024 r., która dotyczyła stricte wad dokumentacji projektowej. Nie oceniając w żaden sposób rezultatu tych postępowań Sąd musi jednak uznać, że finalnie w aktach znajduje się projekt zatwierdzony przez organy i sporządzony przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. Tymczasem skarżący przeciwstawiają takiemu stanowi faktycznemu jedynie swoje obawy i potencjalną katastrofę budowlaną, która w żaden sposób nie została choćby uprawdopodobniona przez specjalistę. Sama obawa o potencjalne skutki wykonania inwestycji to w ocenie Sądu zbyt mało by ingerować w przysługujące inwestorowi prawa dotyczące jego nieruchomości. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.