II OZ 2005/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2560/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2025 r. znak [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2560/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. W. wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2020 r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z 23 czerwca 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2020 r. uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legionowie z 12 lutego 2020 r. i nakazującej A. W. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego usytuowanego na terenie działek nr ewid. [...]i [...]położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zawarła wniosek o wstrzymania wykonania ww. decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc, że ewentualna szkoda poniesiona przez stronę wskutek rozbiórki obiektu, poza samymi trudnościami technicznymi odnoszącymi się do przywrócenia stanu części obiektu budowlanego jaki on posiadał poprzednio, wiąże się również z utratą środków finansowych poniesionych na jego budowę, a następnie poniesionych na wykonanie nałożonego obowiązku. Ponadto rozbiórka konstrukcji dachu spowoduje uszkodzenie konstrukcji żelbetowej, co wykracza znacznie poza zakres inwestycji objętej decyzją rozbiórkową. Uzasadniając odmowę uwzględnienia powyższego wniosku Sąd podniósł, że w niniejszym postępowaniu organ nie prowadził postępowania w przedmiocie przesłanek do nałożenia obowiązku rozbiórki wykonanej nadbudowy w związku z obowiązkami nałożonymi w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, lecz badał przesłanki warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest zatem tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co uzasadnia stwierdzenie, że ww. decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Nie mieści się bowiem w sprecyzowanej w art. 135 p.p.s.a. definicji "granic danej sprawy". Zażaleniem A. W. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu: a) rażące naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą jego interpretację oraz wadliwe zastosowanie na skutek przyjęcia ustalenia, iż zachodzi konieczność oddalenia wniosku skarżącej w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie zachodzi przesłanka związku przedmiotowej decyzji z aktami wydanymi lub podjętymi we wszystkich postępowaniach pozostających w granicach tej samej sprawy, czyli decyzja i zaskarżone postanowienie nie pozostają ze sobą w związku; b) rażące naruszenie art. 135 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten znajduje zastosowanie w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2020 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do uwzględnienia argumentacji prezentowanego w dotychczasowym orzecznictwie stanowiska, zgodnie z którym w sytuacji zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia procesowego i wniesienia o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, postanowienie o charakterze procesowym nie ma cechy wykonalności, w związku z tym nie może być wstrzymane jego wykonanie, natomiast co do możliwości wstrzymania wykonania merytorycznej decyzji organu I instancji uznaje się brak tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co w konsekwencji oznacza, że decyzja ta nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu, w którym zaskarżono postanowienie procesowe. Należy wskazać, że decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym oraz postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odnosił się bowiem do kwestii nałożenia na skarżącą określonych obowiązków, a jedynie stwierdził, że istnieją przeszkody prawne do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2020 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu (por. postanowienie NSA z 6.10.2022 r., II OZ 586/22). Rozstrzygnięcia te, choć ze sobą związane, wydane zostały w dwóch odrębnie toczących się postępowaniach, jedno w trybie zwykłego postępowania administracyjnego, zaś drugie jako rozstrzygnięcie procesowe odmawiające wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym (por. postanowienie NSA z 12.03.2024 r., I GZ 57/24). Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.