II OZ 2000/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D1. K., na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2278/24 o odrzuceniu skargi D. K. i D1. K. w sprawie ze skargi D. K., D1. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 807/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 29 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2278/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę D. K. i D1. K. (dalej jako "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 807/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Za odrzuceniem skargi przemawiał fakt, że skarżący nie uiścili wpisu sądowego do skargi pomimo ich uprzedniego wezwania wezwaniem z 19 sierpnia 2025 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 11 kwietnia 2025 r. (wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na zaskarżoną decyzję) pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania doręczono D. K. i D1. K. 12 września 2025 r. Z dokumentów księgowych Sądu wynikało, że wpis nie został uiszczony. Termin do wpłaty upłynął bezskutecznie 19 września 2025 r. Wobec powyższego Sąd zastosował art. 220 § 3 P.p.s.a. D. K. i D1. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie (k. 98 akt), domagając się jego uchylenia. Wskazali oni, że Sąd skoncentrował się na formalnej przesłance braku opłaty sądowej nie biorąc pod uwagę sytuacji obywatela, który musi uiszczać opłaty sądowe w licznych sztucznie rozmnożonych postępowaniach sięgających sumarycznie setek tysięcy złotych. Podkreślono, ze skarżący otrzymują tygodniowo od 80 do 100 pism z Sądu z 7 dniowym terminem odpowiedzi, co według nich stanowi nadmierne utrudnienie w korzystaniu z prawa do sądu. Dalej zwrócili uwagę na wadliwość postępowania organów, które błędnie ustaliły liczbę nieruchomości i nieprawidłowo określiły właścicieli. Kluczowe dla sprawy jest toczące się postępowanie spadkowe, które pozwoli na ustalenie kto rzeczywiście jest właścicielem nieruchomości, których dotyczą zaskarżone do sądu decyzje czy postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Istotą zaskarżonego postanowienia jest to, że D. K. i D1. K., na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia prawomocnego wpisu sądowego nie uiścili tego wpisu sądowego od skargi, co skutkowało odrzuceniem nieopłaconej skargi przez Sąd I instancji. Oceniając zaskarżone postanowienie w powyższym zakresie NSA stwierdza, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę albowiem złożona przez D. K. i D1. K. skarga zasadniczo podlegała wpisowi sądowemu. Z akt wynika, że D. K. nie otrzymała prawa pomocy (prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 609/24). Natomiast wniosek o prawo pomocy D1. K. został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania – postanowienie WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 608/24. Skarżący zostali w związku z powyższym wezwani przez Przewodniczącego Wydziału z 11 kwietnia 2025 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k. 17 i 18 akt). Zarządzenia te zostały zaskarżone przez skarżących do NSA wspólnie wniesionym zażaleniem, które NSA postanowieniem z 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 985/25 i II OZ 986/25 oddalił. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 19 sierpnia 2025 r. wezwał skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z 11 kwietnia 2025 r. podkreślając, że zażalenie na powyższe zarządzenie nie przysługuje (k. 61 akt). Wobec powyższego kwestia obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi została prawomocnie wyjaśniona i Sąd kolejnym zarządzeniem o charakterze informacyjnym wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi (zarządzenie z 19 sierpnia 2025 r. – k 61 akt). Wezwania odebrano 12 września 2025 r. D1. K. (zpo k. 69 akt), a D. K. (zpo k. 76 akt). Pomimo tego wezwania skarga nie została opłacona w terminie do tego wyznaczonym i w tych okolicznościach Sąd słusznie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę skarżących na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. W ocenie NSA, argumentacja zażalenia nie zasługiwała na uwzględnienie i nie mogła skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Okoliczność, że skarżący są inicjatorami wielu postępowań sądowoadministracyjnych, które łącznie obligują do ponoszenia wielu wpisów sądowych na łączną kwotę przewyższającą ich zdolności finansowe nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy bowiem Sąd oceniał wyłącznie prawidłowość odrzucenia skargi z uwagi na jej nieopłacenie pomimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego na potrzeby tej konkretnej skargi. Sąd nie ma podstawy prawnej i uprawnienia aby w sprawie z jednej skargi oceniać zdolności finansowe skarżących w kontekście innych postępowań toczących się z ich inicjatywy (skarg). Skarżący D1. K. skorzystał z prawa pomocy jednak jego wniosek został pozostawiony prawomocnie bez rozpoznania a D. K. prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy. Ponadto kwestię legalności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wpisie rozstrzygnął prawomocnie NSA rozpoznając zażalenia skarżących – postanowienia NSA z 9 lipca 2025 r. sygn. akt II OZ 985/25 i II OZ 986/25 oddalające zażalenie. W tym stanie rzeczy skarżący zobligowani byli do opłacenia skargi a skoro tego nie zrobili, pomimo kolejnego wezwania do uiszczenia wpisu, po terminie wskazanym na wezwaniu (19 września 2025 r.) skargę należało odrzucić, tak jak prawidłowo uczynił to Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Kwestia wadliwości postępowania organu nie mogła stanowić oceny NSA bowiem miał on jedynie ocenić prawidłowość odrzucenia skargi a nie dokonać merytorycznej oceny zarzutów skargi, która została przecież odrzucona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.