II OZ 1999/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D1. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 609/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D1. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 807/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K., 2. odrzucić zażalenie D1. K.

Postanowieniem z 29 października 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 609/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił zażalenie D. K. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego tego sądu z 31 grudnia 2024 r. odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powodem odrzucenia zażalenia było to, że zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach wskazanych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w pkt 1 – 10 tego przepisu. Skoro zażalenie na postanowienie z art. 260 § 1 P.p.s.a. nie zostało ujęte w katalogu z art. 194 § 1 pkt 1- 10 P.p.s.a. i sama ustawa P.p.s.a. takiego przypadku nie przewidziała, to zażalenie takie uznać należało za niedopuszczalne, co skutkować musiało jego odrzuceniem stosownie do art. 178 P.p.s.a. Skarżąca i D1. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Wskazali oni, że Sąd skoncentrował się na formalnej przesłance braku opłaty sądowej nie biorąc pod uwagę sytuacji obywatela, który musi uiszczać opłaty sądowe w licznych sztucznie rozmnożonych postępowaniach sięgających sumarycznie setek tysięcy złotych. Podkreślono, że skarżący otrzymują tygodniowo od 80 do 100 pism z Sądu z 7 dniowym terminem odpowiedzi, co według nich stanowi nadmierne utrudnienie w korzystaniu z prawa do sądu. Dalej zwrócili uwagę na wadliwość postępowania organów, które błędnie ustaliły liczbę nieruchomości i nieprawidłowo określił właścicieli. Kluczowe dla sprawy jest toczące się postępowanie spadkowe, które pozwoli na ustalenie kto rzeczywiście jest właścicielem nieruchomości, których dotyczą zaskarżone do Sądu decyzje czy postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. K. nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zażalenie D1. K. podlega odrzuceniu. Istotą zaskarżonego postanowienia jest to, że D. K. wnosząc zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie orzekające na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zakresie jej wniosku o prawo pomocy nie mogła skorzystać z takiego środka odwoławczego. Słuszne jest twierdzenie WSA, że w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. nie znalazło się postanowienie wydawane przez WSA na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. W przepisach P.p.s.a. brak jest takiej regulacji, która przewidywałaby możliwość zażalenia na takie postanowienie sądu. Wobec czego należało przyjąć, tak jak uczynił to Sąd w zaskarżonym postanowieniu, że wniesienie zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. nie jest dopuszczalne a tym samym podlega ono odrzuceniu zgodnie z art. 178 P.p.s.a. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia (opłaty sądowe, ilość korespondencji, wadliwość działań organów administracji czy toczące się postępowanie spadkowe) nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem nie odnosiła się ona w jakikolwiek sposób do istoty sprawy tj. wniesienia zażalenia na postanowienie z art. 260 § 1 P.p.s.a. W związku z powyższym NSA na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zażalenie wniesione zaś przez D1. K. należało z kolei odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej (zażalenia) wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D1. K. na postanowienie Sądu o odrzuceniu zażalenia D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on podmiotem wnoszącym zażalenie. Była nim wyłącznie skarżąca. Odrzucone zażalenie skierowane było do D. K. jako wnioskującej o prawo pomocy, którego sąd jej odmówił. Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem skarżonego postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D1. K. W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.