II OZ 1984/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Ł. T. i H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 755/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skarg Stowarzyszenia X w [...] oraz K. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2025 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenia.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 755/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał na wniosek skarżących Stowarzyszenia X w [...] oraz K. G. wykonanie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2025 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 22 października 2024 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku "stróżówki" wraz z pomieszczeniem WC i gospodarczym znajdującej się na terenie działki ew. nr [...]z obr. [...]przy ul. [...]w [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Dokonanie nakazu rozbiórki budynku, doprowadzi z pewnością do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych oraz będzie wiązało się z poniesieniem nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz nakładu pracy, co musi zostać uwzględnione w sprawie. Sąd wskazał przy tym, że skarżący nie przedstawili dokumentów obrazujących ich sytuację finansową, ani szacunków dotyczących kosztów rozbiórki, niemniej jednak okoliczności niniejszej sprawy - budynek oraz jego przeznaczenie, stanowią o uprawdopodobnieniu istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Zażaleniami Ł. T. i H. M. zaskarżyli powyższe postanowienie. Ł. T. podniósł, iż nie znajduje żadnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniesionych skarg. H. M. podniosła natomiast, że zawarte w skargach argumenty za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji są niezasadne w sprawie samowoli budowlanej 12 metrowej "stróżówki". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przepisu tego wynika, że obowiązek wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek wstrzymania spoczywa na wnioskodawcy. Powinien on poprzez stosowną argumentację wykazać we wniosku istnienie okoliczności, które powiązane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogą w jego aktualnej sytuacji doprowadzić do wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym podkreślić należy, że w postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, sąd administracyjny nie bada zasadności skargi, lecz ocenia wyłącznie, czy zachodzą w sprawie okoliczności, które w związku z wykonaniem aktu lub czynności mogą doprowadzić do sytuacji odpowiadającej przesłankom wstrzymania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wykonanie zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2563/16; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08). Jednocześnie w tej konkretnej sprawie strony wnoszące zażalenia nie uprawdopodobniły, aby w sprawie zaistniały przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Istotna część zażaleń zawiera bowiem argumentację dotyczącą oceny legalności zaskarżonej decyzji, a ta nie może być przesłanką stosowania bądź odmowy stosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić także należy, że wstrzymanie wykonania aktu ma charakter tymczasowy i nie przesądza o dalszym losie obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.