II OZ 1947/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 536/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 sierpnia 2025 r., znak: WOA.7721.63.2025 w przedmiocie nakazu wykonania czynności i robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 536/25, po rozpatrzeniu wniosku B. K., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 sierpnia 2025 r., w przedmiocie nakazu wykonania czynności i robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją dotyczą robót polegających na przywrócenia prawidłowej wentylacji. Skarżący nie wskazał na okoliczności uzasadniające wniosek w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. że w razie wykonania tych robót zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie uprawdopodobnił rozmiarów szkody, nie wyjaśnił dlaczego wykonanie przedmiotowych robót będzie stanowiło szkodę "znaczną", nie uzasadnił też dlaczego skutki wykonania zaskarżonej decyzji będą "trudne do odwrócenia". Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący opisał stan faktyczny sprawy i podniósł, że koszty wykonania prac przekraczają jego możliwości, a nałożone obowiązki powinny być skierowane do inwestorów – E. i A. J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Ponadto, zauważyć należy, że niebezpieczeństwa, o których mowa w analizowanym przepisie, mogą dotknąć nie tylko stronę skarżącą (wnioskodawcę), lecz także innych uczestników postępowania. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do innych, niż skarżący, uczestników postępowania. Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe (zob. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 1165/18; z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1041/16; z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06). Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej wykonanie czynności i robót budowlanych. Należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego odnośnie do braku konieczności wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych z uwagi na fakt nieużytkowania budynku, jak również domniemanie skarżącego o powiązaniach pracowników organu z E. i A. J. Sąd na etapie postępowania w przedmiocie zastosowania ochrony tymczasowej nie może wypowiadać się merytorycznie o prawidłowości zaskarżonej decyzji, jak również nie bada sprawy pod kątem zarzutów niezwiązanych bezpośrednio z przesłankami wynikającymi z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie posiada również kompetencji do podważania kwestii technicznych wskazanych w decyzji organów nadzoru budowlanego. Jeżeli organ wskazał, że stan wentylacji jest niezgodny z przepisami i zagraża bezpiecznemu użytkowaniu obiektu, to środkiem do podważenia tej opinii nie może być zdanie skarżącego, że budynek istniejący od wielu lat, a ponadto obecnie nieużytkowany nie stwarza niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Skarżący winien przedstawić choćby opinię wykwalifikowanego specjalisty, która pokrywałaby się z twierdzeniami skarżącego. W przeciwnym wypadku Sąd musi oprzeć się na wskazaniach organu zatrudniającego wykwalifikowanych pracowników. Jedynym argumentem zażalenia, który Sąd mógł rozpatrywać jest ewentualna sytuacja materialna skarżących, jednak i w tej kwestii skarżący nie przedstawił żadnych dowodów mogących unaocznić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki. Wskazał jedynie na utratę "znacznych" środków finansowych w stosunku do jego i żony emerytury, a wzrost cen usług i materiałów budowlanych "nie wymaga uzasadnienia". Sąd nie widzi zatem podstaw do uznania, że skarżący choćby uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia