II OZ 1912/25

Dnia 10 grudnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 grudnie 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 295/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R.J. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2025 r., Nr 255/2025 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie drogi postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 czerwca 2024 r., II SA/Wr 295/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu oddalił wniosek R.J. (skarżący) dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z 25 lutego 2025 r., Nr 255/2025, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie drogi. W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że R.J. w treści skargi do WSA we Wrocławiu na w/w postanowienie DWINB treści wniósł m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy skarżący nie uzasadnił, że wykonanie zaskarżonego postanowienia grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wojewódzki wskazał, że zaskarżone postanowienie organu informuje tylko o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o opłacie legalizacyjnej, a w niektórych sytuacjach – organ określa odpowiednie nakazy, mające na celu zabezpieczenie budowy i usunięcie stanu zagrożenia. Wydanie postanowienia wstrzymującego budowę obiektu budowlanego umożliwia zatem dopiero uruchomienie postępowania legalizacyjnego i samo w sobie nie rodzi bezpośrednio skutków w postaci nakazu rozbiórki. Zażalenie na odmowne postanowienie sądu wojewódzkiego złożył skarżący, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym uznaniu, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia DWINB nie ma znaczenia dla kwestii możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze, wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia DWINB z 25 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; Ppsa), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu nadzoru budowlanego nie zawarto stosownej argumentacji nawiązujacej do przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa, sąd pierwszej instancji niewadliwie zatem ocenił, że przedmiotowy wniosek nie podlega uwzględnieniu. Poza tym przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną legalności wydanych rozstrzygnięć administracyjnych. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku. Sprawa, w której zostało wydane zaskarżone postanowienie DWINB dotyczy oceny legalności wykonywanych robót budowlanych, czemu służy wdrożenie trybu tzw. legalizacyjnego, który przewidują przepisy Prawa budowlanego, w którym, o ile zachodzą przesłanki, możliwe jest wstrzymanie przez organ nadzoru budowlanego robót budowlanych. Wynika z tego, że na aktualnym etapie postępowania władnym do wstrzymania robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego, oczywiście tylko w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w Prawie budowlanym. Poza tym argumenty powołane w zażaleniu nie mogą skutkować udzieleniem ochrony tymczasowej. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Nie wynika z niego ani nakaz rozbiórki spornego obiektu, ani nie nałożono nią opłaty legalizacyjnej. Antycypowanie ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki także nie jest przedmiotem skargi. Wszystkie zatem te okoliczności nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem zaskarżenia. Hipotetyczne następstwa w związku z kolejnymi spodziewanymi ewentualnie aktami podejmowanymi wobec spornego obiektu przez organy nadzoru budowlanego w żadnym stopniu nie wyczerpują żadnej przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa przy uwzględnieniu przedmiotu skargi w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.