II OZ 190/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wr 6/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wr 6/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]. Sąd wskazał, że w dniu 21 października 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ponowny formularz wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazali w nim, że na dochód dwuosobowej rodziny składają się ich emerytury w wysokości (co wynika z kserokopii nadesłanych odcinków) 1262,50 zł (D. W.) i 1518,55 zł (M. W.), co daje łączny dochód w kwocie 2781,05 zł. Prócz emerytur nie posiadają żadnych innych źródeł dochodu. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu nr [...] i [...] w N. o łącznej pow. 2488 m2. Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych. Pismem z dnia 27 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w związku z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, przypomniał, że już w niniejszej sprawie kwestia przyznania wnioskodawcom prawa pomocy była niedawno oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał za słuszne nieuwzględnianie wniosku przez Sąd I instancji. W związku z powyższym wezwał wnioskodawców w terminie 7 dni o wykazanie, że od rozpoznania poprzedniego wniosku w tym przedmiocie (postanowienie z dnia 10 lipca 2014 r.) zmieniła się ich sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Gdyby obiektywnie okazało się, że taka zmiana sytuacji nastąpiła i gdyby wnioskodawcy podtrzymywali swój wniosek wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie kserokopii dokumentów oraz do wyjaśnienia określonych okoliczności, wskazując jednocześnie, że w przeciwnym razie rozpoznanie wniosku nastąpi na podstawie znajdujących się tylko w aktach dokumentów. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 15 listopada 2014 r. Ze zwrotnego potwierdzenia jego odbioru wynika, że D. W. odebrała je osobiście. Mimo to strony nie udzieliły żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim nie udzielili żadnej odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 27 października 2014 r., co było szczególnie istotne z uwagi na to, że postępowanie w przedmiocie poprzedniego wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy dopiero co się zakończyło. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. (sygn. akt II OZ 849/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2014 r. o odmowie przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a." strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie D. W. i M. W. wnieśli zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd pismem z dnia 27 października 2014 r. wezwał skarżących do złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów. Skarżący nie udzielili żadnej odpowiedzi na powyższe wezwanie, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżących. W takiej sytuacji należało uznać, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.