II OZ 1888/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2123/25 o odmowie wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2025 r., nr 775/2025 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2123/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 lipca 2025 r., nr 775/2025 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 13 sierpnia 2025 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 17 lipca 2025 r. Decyzją tą MWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 12 maja 2025 r. nakazującą spółce doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego przez demontaż nośnika reklamowego w postaci wieloformatowej siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem, zamontowanych na elewacji północnej budynku usytuowanego przy ul. B. [...] w W. (od strony ulicy B.). W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca odwoływała się do zapobieżenia negatywnym dla strony skutkom wykonania tej decyzji. Wskazywała na rozmiar strat, jakie spółka mogłaby ponieść w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie finansowym. Zauważała, że nośnik reklamowy jest stosunkowo sporych gabarytów i jego demontaż wymaga znacznych nakładów finansowych, na które złożą się koszty: demontażu – 7.500 zł netto, transportu – 2.000 zł netto, składowania – 1.500 zł/miesiąc, ponownego montażu – 15.000 zł netto. Dokonanie zatem demontażu spornego nośnika reklamowego wywoła nieodwracalne skutki powodując wymierną stratę finansową po stronie skarżącej. Powyższe okoliczności – zdaniem skarżącej – wpisują się w przesłankę uzasadnionych przyczyn skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Strona skarżąca nie powołała takich okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania. O ile rozbiórka nośnika w związku z koniecznością poniesienia kosztów demontażu może mieć wpływ na pomniejszenie dochodu spółki, o tyle bez odniesienia tej okoliczności do jej sytuacji finansowej, nie jest możliwa ocena, czy na skutek rozbiórki obiektu może zajść niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie odniosła tej okoliczności do swojej sytuacji finansowej, wskazując ogólnie na potencjalne koszty związane z demontażem nośnika, zaś sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie zasadniczo obciąża stronę. Brak powyższego uniemożliwia ocenę wniosku skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. sp. z o.o. z siedzibą w W. Postanowienie zostało zaskarżone w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez: 1. błędne przyjęcie, że strona wnioskująca o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinna udowodnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z użyciem środków dowodowych, podczas gdy wystarczające jest uprawdopodobnienie wystąpienia tych okoliczności; 2. błędną wykładnię pojęcia "znacznej szkody" przez relatywizowanie jej względem sytuacji skarżącej, podczas gdy pojęcie to powinno być rozumiane jako szkodę znaczną obiektywnie, niezależnie od tego, jak jej rozmiar wpływa na stan skarżącej; 3. zaniechanie odniesienia się przez Sąd do wniosku w części podnoszącej, że rozbiórka nośnika spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a ponadto pozbawione podstaw ograniczenie tej przesłanki tylko do skutków finansowych, podczas gdy przesłanka dotyczy także innych potencjalnych skutków wynikających z wykonania decyzji, w tym np. wizerunkowych, kontraktowych czy społecznych. Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 lipca 2025 r., nr 775/2025, znak WOP.7721.425.2025.MP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W skardze zawierającej wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie wykazano, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanego doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Wprawdzie skarżąca, oprócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz ogólnej argumentacji dotyczącej wyrządzenia znaczącej szkody i trudnych do odwrócenia skutków opartych na twierdzeniu, że "przesłanka dotyczy także innych potencjalnych skutków wynikających z wykonania decyzji, w tym np. wizerunkowych, kontraktowych czy społecznych", wskazuje również ewentualny szacunkowy koszt wykonania nałożonego obowiązku, jednak czyni to nie przedstawiając żadnych odpowiednich informacji obrazujących jej rzeczywistą i aktualną sytuację finansową, co mogłoby stanowić podstawę analizy, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia wnioskodawczyni, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie sposób więc ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem decyzji, nie każda bowiem szkoda może być uznana za szkodę o znacznych rozmiarach. Rację ma więc Sąd I instancji twierdząc, że powołanie się na konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej skarżącej, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Nadto skarżąca nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącej. Poza tym Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Poza tym strona skarżąca winna mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wywołać skutku w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze (zob. postanowienia NSA: z 30.05.2014 r., II OZ 522/14, LEX nr 1562142; z 3.07.2014 r., II OZ 660/14, LEX nr 1495317). Mając powyższe na względzie, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżąca w swoim wniosku nie wykazała zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.