II OZ 1809/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 191/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2024 r., znak SKO-4212/359/2024 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 191/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił D. K. (dalej "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy (dalej "SKO") z dnia 31 grudnia 2024 r. w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu koncentruje się na trudnej sytuacji zdrowotnej pełnomocnika skarżącej, który spowodował również pogorszenie stanu psychicznego i problemy w zarządzaniu prowadzona kancelarią. Aplikant, który zajmował się odnotowywaniem korespondencji nie przekazał jej pełnomocnikowi skarżącej w terminie, w związku z czym pełnomocnik pozostawał w przeświadczeniu, że skarga został doręczona w dniu 27 stycznia 2025 r. Oceniając powyższą sytuację Sąd I instancji przyjął, że za wszelkie problemy z prowadzeniem kancelarii odpowiada pełnomocnik skarżącej, a w przypadku problemów zdrowotnych mógł skorzystać z udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi, zabezpieczając interesy swojego klienta. W ocenie Sądu zaistniała sytuacja nie kwalifikuje się do zastosowania instytucji nadzwyczajnej, jaką jest przywrócenie terminu do dokonania czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł zasadniczo te same argumenty jakie zostały wskazane we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, Legalis). W niniejszej sprawie, pomimo zrozumienia Sądu dla trudnej sytuacji pełnomocnika, nie sposób uznać, że Sąd I instancji popełnił błąd odmawiając stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nie jest również tak, że Sąd wymaga od pełnomocnika absolutnej perfekcji w dokonywaniu czynności procesowych i nawet najmniejsze uchybienie nie może być oceniane jako niezawinione. Z samego wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik dowiedziała się o diagnozie nowotworu na przełomie listopada i grudnia 2024 r., a zatem wiadomość ta nie była sytuacją nagłą w styczniu 2025 r. W tym miejscu należy wyrazić pełne zrozumienie, że okoliczność ta mogła wywołać problemy z kondycją psychiczną pełnomocnika, jednak nie można twierdzić, że nie miał on możliwości aby przekazać tymczasowo prowadzenie sprawy innemu pełnomocnikowi. Dodatkowo z zaświadczenia lekarskiego, załączonego do wniosku o przywrócenie terminu, wynika, że pacjentka jest leczona psychiatrycznie od 2013 r. oraz że przyjmuje leki według zaleceń. Trudno zatem stwierdzić, że pogorszenie stanu psychicznego było sytuacją niespodziewaną. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest natomiast zgodne co do konieczności wystąpienia sytuacji nagłej i nieprzewidywalnej dla strony jako podstawy do skutecznego domagania się przywrócenia uchybionego terminu procesowego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.