II OZ 1735/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2613/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 902/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie R.P.

Postanowieniem z 3 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2613/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 902/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Za odrzuceniem skargi przemawiał fakt, że skarżąca, której odmówiono zwolnienia z kosztów sądowych (prawomocne pozostawienie wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania – postanowienie WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 788/24), pomimo prawomocnego wezwania Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z 15 kwietnia 2025 r., doręczonego 21 maja 2025 r., nie opłaciła skargi w wyznaczonym do tego terminie. Sąd wskazał na przepisy P.p.s.a. regulujące obowiązek opłacenia skargi i wskazujące na negatywne konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku (art. 230, art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.). Skoro opłata nie została uiszczona do 28 maja 2025 r., to należało skargę odrzucić. K.P. i R.P. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie (k. 74 akt). Nawiązując do wezwania do uiszczenia wpisu od skargi wskazują, że nie stać ich na poniesienie opłaty łącznej 74.000 zł lub legalizacji na kwotę 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce takiej osoby, która byłaby w stanie ponieść takie koszty procesowe. W dalszej części skarżący wskazują na okoliczności związane z wadliwością zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zażalenie R.P. podlega odrzuceniu. Istotą zaskarżonego postanowienia jest to, że K.P. składając skargę do sądu, pomimo nie uzyskania prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia prawomocnego wpisu sądowego nie uiściła tego wpisu sądowego od skargi, co skutkowało odrzuceniem nieopłaconej skargi przez Sąd I instancji. Oceniając zaskarżone postanowienie w powyższym zakresie NSA stwierdza, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę albowiem złożona przez skarżącą skarga zasadniczo podlegała wpisowi sądowemu. Z akt wynika, że K.P. po prawomocnym rozpatrzeniu jej wniosku o prawo pomocy (pozostawiony bez rozpoznania) otrzymała wezwanie Przewodniczącego Wydziału z 15 kwietnia 2025 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k. 35 akt). Wezwanie to otrzymała 21 maja 2025 r. Wobec tego 7 dniowy termin do uiszczenia wpisu upływał 28 maja 2025 r. Do tego dnia skarżąca nie dokonała zapłaty. Wobec tego Sąd słusznie odrzucił jej skargę na mocy art. 220 § 3 P.p.s.a. Słusznie Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego pod rygorem odrzucenia skargi z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. Skoro w wyznaczonym do tego terminie nie uiściła ona wpisu, to Sąd nie miał możliwości orzec inaczej niż tylko odrzucić skargę. Z art. 220 § 3 P.p.s.a. wynika wprost, że nieopłacona skarga podlega odrzuceniu przez sąd. W ocenie NSA, argumentacja zażalenia nie zasługiwała na uwzględnienie i nie mogła skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Kwestia prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 788/24. Skoro skarżąca nie uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych, to powinna była liczyć się z tym, że koszty te związane z wniesieniem skargi będzie musiała uiścić. Bez tego jej skarga nie zostałaby rozpoznana (art. 220 § 1 P.p.s.a). Okoliczność, że skarżąca jest inicjatorką wielu postępowań sądowoadministracyjnych, które łącznie obligują do ponoszenia wielu wpisów sądowych na łączną kwotę przewyższającą jej zdolności finansowe nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy bowiem Sąd oceniał wyłącznie prawidłowość odrzucenia skargi z uwagi na jej nieopłacenie pomimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego na potrzeby tej konkretnej skargi. Skarżąca skorzystała z prawa pomocy jednak jej wniosek prawomocnie został pozostawiony bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy skarżąca zobligowana była do opłacenia skargi a skoro tego nie zrobiła skargę należało odrzucić, tak jak prawidłowo uczynił to Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Kwestia wadliwości postępowania organu nie mogła stanowić oceny NSA bowiem miał on jedynie ocenić prawidłowość odrzucenia skargi a nie dokonać merytorycznej oceny zarzutów skargi, która została przecież odrzucona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zażalenie wniesione zaś przez R.P. należało z kolei odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a.do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej (zażalenia) wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R.P. na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi K.P. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on podmiotem wnoszącymi skargę. Była nim wyłącznie skarżąca. Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem skarżonego postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia R.P. W związku z powyższym NSA na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.