II OZ 159/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1734/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak ... w przedmiocie nakazu doprowadzenia drogi gminnej do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1734/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak ... w przedmiocie nakazu doprowadzenia drogi gminnej do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca, złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2023 r. nakazującą doprowadzenie drogi gminnej w P. do stanu poprzedniego, tj. do stanu sprzed jej przebudowy w obrębie skrzyżowania z drogą wojewódzką nr ... (ul. Z.) wraz z odtworzeniem pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr ... na przedmiotowym odcinku, w tym jej pobocza. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że ewentualne zastosowanie się do ostatecznej decyzji czyniłoby bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne wobec wykonania nałożonego obowiązku, z drugiej zaś strony brak uczynienia zadość treści obowiązku naraża skarżącą na postępowanie przymuszające oraz grzywny ze strony organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że stosownie do postanowień art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd nie podzielił argumentacji wnioskodawczyni, sprowadzającej się do wskazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji uczyni bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne. Sąd Wojewódzki zważył, iż skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. P. zarzucając naruszenie: - art. 63 § 3 p.p.s.a. - przez nieprawidłowe przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej albowiem nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - art. 49 § 1 p.p.s.a. - przez zaniechanie wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r. przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazała, że faktem pozostaje, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podnosił bezpośrednio okoliczności, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., zawężając się do zarzutu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji uczyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Jednakże w istocie treść nałożonego na skarżąca obowiązku sprowadza się do konieczności rozebrania własnych robót budowlanych oraz wykonania dalszych robót budowlanych celem przywrócenia stanu poprzedniego w obrębie skrzyżowania z drogą wojewódzką wraz z odtworzeniem jej pasa drogowego, w tym pobocza. Nawet przy braku naprowadzenia przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji pogłębionej argumentacji celem wykazania okoliczności uzasadniających możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sama treść zaskarżonej decyzji świadczy o tym, że wykonanie prac rozbiórkowych przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, w którym może dojść do rozstrzygnięcia kasatoryjnego, wywoła trudne do odwrócenia skutki. Nadto wskazano, że wobec stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie braków wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonalności decyzji wobec niepowołania okoliczności uzasadniających możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jej wykonaniem, zachodziła w sprawie możliwość wezwania skarżącej w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Sąd I instancji zaniechał skorzystania z procedury określonej art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżącej do poprawienia braków wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 20 lutego 2023 r. WINB nakazał skarżącej doprowadzenie drogi gminnej do stanu poprzedniego, tj. do stanu sprzed jej przebudowy w obrębie skrzyżowania z drogą wojewódzką wraz z odtworzeniem pasa drogowego drogi wojewódzkiej na przedmiotowym odcinku, w tym jej pobocza. Należy zatem zgodzić się z argumentacją zażalenia, że w istocie treść nałożonego na skarżącą obowiązku sprowadza się do konieczności rozebrania własnych robót budowlanych oraz wykonania dalszych robót celem przywrócenia stanu poprzedniego. Nie ulega też wątpliwości, że wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji łączyć się będzie z szeregiem kosztownych prac. Nie oznacza to jednak, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oczywiście rację ma strona skarżąca, że zasadniczo przyjmuje się, iż w razie rozbiórki obiektu budowlanego nieuchronne są trwałe skutki, a zatem uzasadnione jest zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym. Jednak w niniejszej sprawie obowiązek nałożony decyzją organu nadzoru budowlanego dotyczy robót budowlanych związanych z przebudową skrzyżowania i pobocza drogi publicznej, a zatem charakter wymaganych prac nie jest taki, że występuje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Ponadto należało uwzględnić eksponowane w zaskarżonej decyzji kwestie związane z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa dla uczestników ruchu kołowego i pieszego w miejscu wykonanych robót budowlanych. Warto wskazać, że w toku postępowania administracyjnego zarządca drogi w piśmie z dnia 3 sierpnia 2023 r. wskazał, iż w obecnym stanie przebudowane skrzyżowanie dróg publicznych w połączeniu z wykonanym układem komunikacyjnym działek zabudowanych budynkiem usługowym (sklepem) stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu kołowego i pieszego korzystających z pasa drogowego. Zarząd Dróg Wojewódzkich w powołanym piśmie szeroko wyjaśnił jakie nieprawidłowości wynikają z dokonanych robót budowlanych, zwłaszcza wskazał jakie zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego występują. Mając zatem na uwadze względy związane z ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest bezpieczeństwo zdrowia i życia oraz mienia osób korzystających z drogi nie można było dać pierwszeństwa priorytetom ekonomicznym skarżącej. Dlatego podana przez skarżącą argumentacja nie mogła stanowić podstawy do ustalenia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4