II OZ 155/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 691/21 odrzucające skargę K. W., A. W., K. W., K. J. i P. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym postanowieniem z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 691/21, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", odrzucił skargę K. W., A. W., K. W., K. J. i P. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz zwrócił skarżącym uiszczony wpis od skargi. Sąd stwierdził, że skarżący nie uzupełnili w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, gdyż pomimo wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania wezwania nie nadesłali dwóch odpisów skargi, a dodatkowo skarżące: K. W., K. J. i P. J. nie podpisały skargi. Tym samym skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. W., działający przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił mu naruszenie: - art. 47 § 1 w zw. z art. 51 i art. 57 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarga była dotknięta brakami formalnymi w postaci niezałączenia do skargi dwóch jej odpisów, podczas gdy WSA w Lublinie potraktował skargi wniesione przez K. W., K. J. i P. J. jako odrębne skargi, w sytuacji gdy były one uprawnione jedynie do występowania w roli skarżących oraz nie uzyskały roli uczestnika postępowania sądowo-administracyjnego, - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi wobec wadliwego przyjęcia, że skarżący nie usunął braków, którymi skarga nie była dotknięta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które określone zostały w art. 46 ww. ustawy, a ponadto zawierać dodatkowe elementy wskazane w pkt 1-3 powołanego wyżej przepisu. Przy czym zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Kolejnym z wymagań pisma procesowego jest dołączenie jego odpisów i odpisów załączników w celu doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Z kolei w sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, między innymi poprzez brak jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., czy też niedołączenia odpowiedniej liczby odpisów, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Również w uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników - choćby jednego - zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, zauważyć należy, że przedmiotowej sprawie skarżący: K. W. (działający w imieniu własnym oraz małoletniej córki – A. W.), K. W., K. J. i P. J. pismem z 17 sierpnia 2021 r. złożyli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] wraz z dwoma odpisami. Skargę podpisał adwokat T. P. reprezentujący K. W. zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem (k. 15). Wykonując zatem zarządzenia sędziego, pismami z 5 października 2021 r. skarżące: K. W., K. J. i P. J. wezwane zostały do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, przez podpisanie skargi, a także nadesłanie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych wspólnie z adwokatem T. P.. Z kolei pełnomocnik skarżącego – K. W. pismem z 5 października 2021 r. wezwany został do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez nadesłanie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych; wspólnie z K. W., K. J. i P. J.. W piśmie tym wskazano również, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Ponadto skarżący pismami z 6 października 2021 r. wezwani zostali do uiszczenia (solidarnie) wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Jak wynika z akt sprawy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego – K. W. w dniu 11 października 2021 r. (k. 55). Z kolei przesyłka skierowana do P. J. została przez nią odebrana w dniu 13 października 2021 r. (k. 62). Natomiast przesyłki zawierające wezwania skierowane do K. W. i K. J., po dwukrotnym awizowaniu zostały złożone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a) – k. 65 i 67. W zakreślonym w wezwaniach terminie, pełnomocnik skarżącego – K. W. uiścił jedynie wpis od skargi, nie nadesłał natomiast żądanych odpisów skargi. Z kolei skarżące K. W., K. J. i P. J. nie wykonały żadnego ze skierowanych do nich wezwań. W związku z powyższym trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnili braków formalnych skargi w postaci nadesłania dwóch odpisów skargi, a dodatkowo skarżące: K. W., K. J. i P. J. nie podpisały skargi, co uzasadniało odrzucenie skargi w stosunku do wszystkich skarżących na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do podniesionej w zażaleniu kwestii wadliwego przyjęcia, że skarga obarczona była brakami formalnymi, zauważyć należy, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z akt niniejszej sprawy wynika, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego są: K. W. działający w imieniu własnym oraz małoletniej córki (reprezentowany przez pełnomocnika), K. W., K. J. i P. J. – strony skarżące w niniejszej sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (organ administracji) oraz [...] G. Sp. z o.o. Oddział [...] w L., J. W. i S. W. – uczestnicy postępowania. Wskazani powyżej uczestnicy postępowania brali udział w postępowaniu administracyjnym, została im również doręczona zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Przy czym zaznaczyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest kwestia legitymacji procesowej stron czy uczestników postępowania, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Tak więc skoro skarżący w dniu 19 sierpnia 2021 r. nadesłali do Sądu skargę wraz z dwoma odpisami (dla Sądu, dla organu i dla jednego uczestnika postępowania), to domaganie się przez Sąd pierwszej instancji dwóch kolejnych odpisów skargi dla uczestników postępowania – było zasadne. Podkreślić należy, że profesjonalny pełnomocnik powinien dochować szczególnej staranności jeśli chodzi o procedurę postępowania przed sądem administracyjnym, a nie analizować komu i w jakim celu doręczone zostaną odpisy pisma. Strona postępowania - a w szczególności reprezentujący stronę profesjonalny pełnomocnik - ma bowiem obowiązek wykonać wezwanie sądu. Precyzyjne wezwanie powinno zatem zawierać wskazanie jakich dokumentów wymaga sąd oraz w jakiej ilości i takie informacje znajdują się w wezwaniu Sądu pierwszej instancji z 5 października 2021 r. Tak więc nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie przez Sąd złożonej skargi. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest bowiem terminem ustawowym, i jako taki nie może zostać przedłużony, czy też ponownie wyznaczony. Z kolei bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi obliguje sąd do jej odrzucenia. Również podniesiona przez pełnomocnika skarżącego składającego zażalenie okoliczność niepodpisania skargi przez pozostałe strony skarżące: K. W., K. J. i P. J. nie ma wpływu na prawidłowość wydanego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia, a jedynie dodatkowo uzasadnia zasadność odrzucenia w stosunku do tych stron wniesionej skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.