II OZ 152/19

Dnia 27 lutego 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 402/18 o odrzuceniu skargi B. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 402/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Szczecinie odrzucił skargę B. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że B. R. w dniu 13 marca 2018 r. zaskarżyła do WSA w Szczecinie opisaną w sentencji decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, B. R. w dniu 30 kwietnia 2018 r. złożyła pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 402/18 starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie, odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA w Szczecinie, po rozpoznaniu sprzeciwu B. R. postanowieniem z dnia 20 lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Szczecinie z dnia 20 czerwca 2018 r. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r. złożyła drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 402/18 odmówił zmiany postanowienia z dnia 20 czerwca 2018 r. odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA w Szczecinie, po rozpoznaniu sprzeciwu B. R. postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Szczecinie z dnia 9 października 2018 r. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2018 r. sąd wojewódzki ponownie wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 listopada 2018 r. (k. 59 akt sądowych). W przepisanym terminie i do dnia dzisiejszego skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. W piśmie z dnia 28 listopada 2018 r. B. R. wniosła o unieważnienie postanowienia WSA z dnia 6 listopada 2018 r. zarzucając, iż postanowienie to zostało wydane w celu obejścia prawa. Wobec wskazanych okoliczności sąd pierwszej instancji, na mocy art. 220 § 3 Ppsa, skargę odrzucił. Odnosząc się zaś do wniosku strony z dnia 28 listopada 2018 r. o unieważnienie postanowienia WSA z dnia 6 listopada 2018 r. sąd pierwszej wskazał, że przedmiotowy wniosek nie mieści się w katalogu wniosków procesowych przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - Ppsa), w związku z tym, wniosek ten – w jego ocenie - nie kwalifikuje się do rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. R., wnosząc o jego uchylenie w całości jako: • niezgodnego z porządkiem prawnym RP dającym obywatelowi prawo do uczciwego sądu bez względu na status materialny, • sprzecznego ze zdrowym rozsądkiem. W uzasadnieniu skarżąca nie zgadza się z odmówieniem jej przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 Ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). Mając na uwadze tak zakreślone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny NSA jest jedynie zasadność odrzucenia skargi przez WSA w Szczecinie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę na decyzję Wojewody [...] skarżąca nie uiściła wymaganego prawem wpisu od skargi. WSA w Szczecinie - zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r., wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 Ppsa - wezwał do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis ww. zarządzenia doręczono spółce 24 kwietnia 2018 r. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zarządzeniem z 6 listopada 2018 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, zgodnie z zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Wezwanie doręczono 21 listopada 2018 r. W zakreślonym przez sąd terminie skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Skarżąca podnosi w zażaleniu argumenty przeciwko orzeczeniom WSA, w których prawomocnie odmówiono jej przyznania prawa pomocy. W granicach niniejszej sprawy, wyznaczonych przedmiotem zażalenia, którym jest postanowienie o odrzuceniu skargi, nie leży jednak badanie prawidłowości przesłanek, którymi kierował się sąd pierwszej instancji oddalając wnioski strony o przyznanie prawa pomocy. W granicach tej sprawy natomiast leży badanie przesłanek formalnych, których spełnienie warunkuje skuteczne wniesienie skargi. Jedną z tych przesłanek jest opłacenie takiej skargi, w przypadku gdy strona nie ma przyznanego prawa pomocy w zakresie całkowitym lub prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., I FZ 310/18, LEX nr 2595721). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, albowiem mimo wezwania sądu nie została ona opłacona. Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) jak i Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73, § 20 i n.). Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.