II OZ 149/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SPP/Wa 868/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 898/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie D. K.

K. P., D. K. i D. K. wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 868/24 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 listopada 2025 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Kolejnym postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na ww. postanowienie z 26 listopada 2025 r., wskazując, że zażalenie to jest niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K. i D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Jak wynika z akt sprawy skarżąca D. K. skorzystała już ze sprzeciwu, podważając zasadność postanowienia referendarza sądowego z 23 kwietnia 2025 r. Tym samym trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego środka odwoławczego, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 p.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2023 r., III FZ 526/23). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D. K. podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenie nie był adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP/Wa 868/24. Była nim wyłącznie D. K. Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.