II OZ 148/23

Dnia 27 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1134/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Pruszcza Gdańskiego z 2 marca 2022 r. nr PR.6725.3.2.2022 w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 października 2022 r., nr SKO Gd/1893/22 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Pruszcza Gdańskiego z dnia 2 marca 2022 r., nr PR.6725.4.2.2022, ustalającej skarżącej wysokość opłaty jednorazowej w kwocie 36.967,07 zł na rzecz Gminy Miejskiej Pruszcz Gdański z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Pruszczu Gdańskim, oznaczonej jako działka nr [...] oraz udziałów w działce nr [...], dla której Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku prowadzi księgę wieczystą nr [...] – w związku z uchwaleniem planu miejscowego oraz zbyciem tej nieruchomości. Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji (ustalającej opłatę jednorazową w kwocie 36.967,07 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości) mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa, gdyż wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo lakoniczny. We wniosku wskazano jedynie, że skarżąca nie posiada środków umożliwiających zapłatę, nie ma możliwości zadłużenia się kredytem, nie ma również majątku, który mogłaby zbyć lub obciążyć. Do wniosku nie załączono dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywający wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla skarżącej. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji majątkowej strony, gdyż zweryfikowanie tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnym stanie majątkowym, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych zasobach pieniężnych, obciążeniach, czy ponoszonych wydatkach. Zdaniem Sądu, samo wskazanie, że skarżąca nie posiada środków umożliwiających zapłatę nałożonej na nią kwoty oraz że wystosowane zostało do niej upomnienie, nie jest wystarczające dla pozytywnej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Również wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego samo w sobie nie stanowi o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ wymaga to odniesienia do konkretnej i rzetelnie przedstawionej sytuacji majątkowej strony skarżącej, a takiej w niniejszej sprawie nie przedstawiono (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2018 r., II OZ 749/18). Sąd zauważył, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości należy w pierwszej kolejności zabezpieczyć na poczet opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zatem skarżąca powinna podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na ewentualne uiszczenie tej opłaty (zob. postanowienie NSA z 14 grudnia 2016 r., II OZ 1392/16). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego wynika zaś, że nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja, skarżąca zbyła za kwotę 260.000 zł, zaś ustalona decyzją opłata wynosi 36.967,07 zł. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Tym samym wystarczające jest uprawdopodobnienie przesłanek, które jednak nie może opierać się na samych ogólnych twierdzeniach strony, bądź przytoczeniu treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi opierać się na konkretnym, zindywidualizowanym materiale, pozwalającym zająć odpowiednie stanowisko. Ogólnikowe twierdzenia strony pozbawione szerszej argumentacji oraz dokumentacji źródłowej nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, która to instytucja ma charakter wyjątkowy i z istoty swej nie powinna być nadużywana. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił, stanowisko strony skarżącej, że skarżone orzeczenie jest merytorycznie niesłuszne i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. a contrario przez błędne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i jego oddalenie z powodu uznania, że skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji w szczególności grożącej jej szkody. Dlatego wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Mając powyższe na względzie należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniosek strony skarżącej nie zawierał argumentacji, która mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym we wniosku przedstawiono argumentację, która dotyczyła tylko skutków finansowych związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, tj. uiszczenia opłaty planistycznej w wysokości ustalonej przez organ administracyjny. W tym jednak kontekście skarżąca nie przedstawiła dokładnej swojej sytuacji majątkowej. Nie przedstawiła swoich dochodów, ani stanu konta, ani jaki posiada majątek. Nie wykazała zatem aby uzyskana kwota ze sprzedaży nieruchomości w wysokości 260.000 zł czyniła, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy wskazać, że nie dla każdego podmiotu uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji musi wiązać się ze znaczą szkodą. To trzeba wykazać w indywidualnej sprawie. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). To zaś oznacza, że strona wnioskująca powinna wykazać swoją sytuację majątkową, w tym swoje możliwości finansowe. W tej zaś sprawie skarżąca poza okolicznościami związanymi z koniecznością uiszczenia opłaty planistycznej nie przedstawiła żadnych innych argumentów związanych z jej realną sytuacją majątkową. Dodatkowo świadczenie pieniężne ze swojej natury ma charakter odwracalny, co dodatkowo utrudnia stwierdzenie, że w tego rodzaju sprawach zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z samej istoty wielkości jednorazowej opłaty (pieniężnej) z tytułu wzrostu nieruchomości i skierowania przez organ do skarżącej upomnienia w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wymaga to bowiem przedstawienia rzetelnej sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, czego skarżąca nie uczyniła ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowanym do Sądu I instancji, jak i w rozpoznawanym aktualnie zażaleniu. W dalszym ciągu argumentacja skarżącej bazuje jedynie na ogólnych twierdzeniach, że skarżąca nie ma środków finansowych. Poza tym takiej argumentacji skarżącej nie potwierdza przedłożona do akt sprawy kopia upomnienia, z której wynika, że na skarżącej ciążą obowiązki wynikające z ustalenia 6 opłat planistycznych o zbliżonych wartościach, co może oznaczać, że skarżąca sprzedała szereg nieruchomości o podobnej wartości, tj. około 255000 złotych, a więc z tego tytułu mogła uzyskać znaczne środki finansowe – łącznie około 1,5 mln złotych skoro skarżąca nie uregulowała należności z tytułu opłat planistycznych w łącznej kwocie 229.855,05 zł. (patrz podobnie postanowienia NSA: z 8 marca 2023 r. II OZ 113/23; z 8 lutego 2023 r., II OZ 157/23). W okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.