II OZ 1464/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 676/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 3 marca 2025 r., nr SKO.XII/426/2/2025 w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 676/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia 3 marca 2025 r. w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, że pismem z dnia 21 maja 2025 r. P. D. (dalej: skarżący), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem systemu ePuap do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 marca 2025 r. Na mocy zarządzenia z dnia 25 czerwca 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu do działania imieniem skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz podpisanie skargi – nadesłanie na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu egzemplarza skargi, opatrzonego podpisem elektronicznym pełnomocnika skarżącego bądź nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi, opatrzonego własnoręcznym podpisem, bądź podpisanie egzemplarza skargi, zalegającego w aktach sprawy. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 7 lipca 2025 r. Pismem z dnia 7 lipca 2025 r. złożonym za pośrednictwem ePuap, pełnomocnik skarżącej nadesłał pełnomocnictwo do działania imieniem skarżącego przed Sądem oraz skargę, na której widnieje cyfrowe odwzorowanie osobistego podpisu pełnomocnika skarżącego. Załączniki do ww. pisma, złożonego przez ePuap, nie zostały podpisane podpisem elektronicznym pełnomocnika skarżącego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarga zawierała braki formalne, albowiem nie została ona podpisana, zaś fachowy pełnomocnik skarżącego nie przedłożył pełnomocnictwa do działania imieniem skarżącego przed Sądem. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, zawierające prawidłowe pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lipca 2025 r. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego skargi upływał w dniu 14 lipca 2025 r. (poniedziałek). Sąd pierwszej instancji podniósł, że w piśmie z dnia 7 lipca 2025 r., nadesłanym za pośrednictwem systemu ePuap, fachowy pełnomocnik skarżącego przesłał m. in. skargę, na której widnieje cyfrowe odwzorowanie odręcznego podpisu pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a ww. zasady podpisywania pism dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W rozpatrywanej sprawie załączony do pisma z dnia 7 lipca 2025 r. załącznik w postaci skanu skargi nie został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Za taki nie można uznać cyfrowego odwzorowania odręcznego podpisu. W tej sytuacji należało stwierdzić, że brak formalny skargi w postaci jej podpisania nie został uzupełniony. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że braki formalne zostały uzupełnione w terminie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarga została złożona za pośrednictwem ePuap i podpisana profilem zaufanym. W ocenie skarżącego, zaskarżone postanowienie nie jest prawidłowe i nacechowane zbędnym formalizmem. Pełnomocnik nadmienił, że niejednokrotnie w taki sposób składał skargę do WSA i nigdy żadna skarga złożona w taki sam sposób nie została odrzucona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 194 § 3 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jej podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Na gruncie obecnie obowiązującego prawa dopuszczalne są trzy formy podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego i nie należy do nich wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego jako odręcznie podpisanego i zeskanowanego pisma. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na opisaną na wstępie decyzję drogą elektroniczną (platforma teleinformatyczna ePUAP), przy czym wniesiona skarga była załącznikiem do pisma przewodniego skarżącego, zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod tym właśnie pismem przewodnim, a nie pod skargą. W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się rozbieżność, czy w kontekście regulacji zawartej w art. 46 § 2b p.p.s.a. w przypadku przesłania pisma będącego formularzem ePUAP, który jest należycie podpisany, załączniki do niego (pliki) wymagają opatrzenia ich odrębnym podpisem, czy też należy uznać, że podpis zawarty w samym formularzu ePUAP obejmuje wszystkie wymienione w piśmie załączniki. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 6 grudnia 2021 r. I FPS 2/21 stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Wobec powyższego należało uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych tej skargi, poprzez podpisanie skargi – nadesłanie na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu egzemplarza skargi opatrzonego podpisem elektronicznym pełnomocnika skarżącego bądź nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi opatrzonego własnoręcznym podpisem bądź podpisania egzemplarza skargi zalegającego w aktach. Pismo ogólne, zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skargi, nie jest bowiem odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. Brak podpisania wnoszonej skargi stanowi brak formalny w każdym przypadku, uzasadniający wezwanie strony do jego uzupełnienia. Poza tym pełnomocnik prawidłowo wezwany został także do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie załączony do pisma z dnia 7 lipca 2025 r. załącznik w postaci skanu skargi (oraz pełnomocnictwa procesowego) nie został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Za taki nie można uznać cyfrowego odwzorowania odręcznego podpisu. W tej sytuacji należało stwierdzić, że braki formalne skargi nie zostały prawidłowo uzupełnione. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.