II OZ 1449/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. i P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 471/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. i P. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r. nr WOP.7721.141.2023.HB w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 471/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi A. J. i P. J. (dalej "skarżący") na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt 2 sentencji decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek złożony przez skarżącą nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona skarżąca, w ocenie Sądu, nie wykazała możliwej wartości zniszczeń. W złożonym wniosku zabrakło także wskazania np. szacunkowej wysokości kosztów rozbiórki i ewentualnej odbudowy obiektu, czy też koniecznego do wykonania zakresu prac, który świadczyłby o trudnych do odwrócenia skutkach wykonania decyzji rozbiórkowej z uwagi na czas i poniesione nakłady. Przedstawienie przez stronę skarżącą realnych kosztów takiej rozbiórki oraz rzetelne zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej, poparte stosowną dokumentacją pozwoliłoby na stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca nie wykazała także okoliczności, które w jej ocenie mogą znacznie utrudniać lub uniemożliwiać ewentualne przywrócenie sposobu użytkowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jego uchylenia. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. m.in. poprzez pominięcie faktu, że nakaz rozbiórki prowadzi do nieodwracalnych skutków, a także postawienie skarżącym nadmiernych wymagań związanych z wykazaniem wysokości szkody, poprzez przedstawienie stosownego operatu szacunkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem strony skarżącej, że wykonanie wskazanej w zaskarżonej decyzji rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy przypomnieć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd co do zasady wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w zażaleniu należało uznać, że strona uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.