II OZ 1447/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 494/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 494/16 odrzucił skargę wobec R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i warunków zabudowy. Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył formularz PPF wypełniony tylko częściowo oraz złożył wniosek o wyłączenie referendarza sądowego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności. Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie referendarza sądowego D. M. z dnia 24 października 2016 r., w którym wskazał on, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w przepisach art. 18 § 1 - 3 lub w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej zwanej: "P.p.s.a."), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy R. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 494/16, na podstawie art. art. 24 § 1 w zw. z art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd oddalił wniosek R. P. o wyłączenie referendarza sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 P.p.s.a.) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, to znaczy ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy też żądanie referendarza). Sąd podkreślił, że referendarz sądowy, o którego wyłączenie wnioskował skarżący złożył stosowne oświadczenie. Jego treść w pełni odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę w tym zakresie. Skoro referendarz, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo twierdzenie wnioskodawcy, że w jego ocenie są wątpliwości co bezstronności. Sam fakt wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. wezwania do uzupełnienia formularza PPF poprzez wypełnienie wszystkich wymaganych rubryk nie może świadczyć o braku bezstronności. Zaznaczyć należy, iż warunkiem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest po pierwsze złożenie go na urzędowym formularzu, a ponadto wypełnienie go zgodnie z zawartym w tym formularzu pouczeniem. Wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie R.P. wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego (w tym przypadku referendarza sądowego) normują przepisy art. 18 - 24 P.p.s.a. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego (referendarza sądowego), którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się strona, złożył oświadczenie w dniu 24 października 2016 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1-3 lub art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłyby wiarygodność oświadczenia referendarza. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do referendarza sądowego D. M. i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.