II OZ 1444/17

Dnia 22 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1617/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 22 listopada 2016 r. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w Krakowie z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zarządzeniem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1617/16 Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie. Stosownie do treści § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., rozporządzenie z 2003), wysokość wpisu ustalono na kwotę 200 zł. Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia skarżącej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. W uzasadnieniu wniosku żaląca wskazała, że nie stać jej na ponoszenie "podwójnych" opłat po 200 zł "wobec stwierdzenia nieważności tej samej decyzji". W ocenie żalącej sąd pierwszej instancji niesłusznie rozdzielił jej skargę na dwie sygnatury akt II SA/Kr 1616/16 i II SA/Kr 1617/16 i w obydwu postępowaniach sąd oddalił wnioski żalącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Żaląca wskazuje, że aktualnie wobec dużej ilości spraw, którymi sama się zajmuje musiała zaciągnąć pożyczkę na opłaty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną do pobierania wpisu w sprawach sądowych stanowi art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), który stanowi, iż od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Ponadto zgodnie z art. 214 § 1 Ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczania kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie bądź powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 Ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 Ppsa). W niniejszej sprawie żaląca złożyła skargę na postanowienie SKO w Krakowie z dnia [...] września 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia z 2003 wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Taka też wysokość została określona w zaskarżonym zarządzeniu. Żaląca ubiegała się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata z urzędu. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym postanowieniem sądu pierwszej instancji z dnia 13 kwietnia 2017 r., którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 3 marca 2017 r. oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w niniejszej sprawie. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone, zaś kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłączona. W tej sytuacji procesowej następuje aktualizacja obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, w związku z czym Przewodniczący Wydziału II WSA w Krakowie zasadnie wezwał żalącą do wykonania obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższego prawidłowego stanowiska sądu pierwszej instancji skarżąca nie zdołała podważyć we wniesionym zażaleniu. W skardze datowanej 22 listopada 2016 r. wniesionej do WSA w Krakowie skarżąca zaskarżyła dwa akty administracyjne, zatem konieczne było zarejestrowanie dwóch odrębnych spraw pod sygnaturami: II SA/Kr 1616/16 i II SA/Kr 1617/16. Każda z tych spraw podlegała odrębnemu wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i w każdej z nich odrębnie skarżąca powinna ewentualnie starać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa, orzekł jak w sentencji.