II OZ 1402/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3064/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 października 2024 r., znak: KOA/3593/Ar/24 w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3064/24, po rozpatrzeniu wniosku Z. S. (skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (Kolegium) z dnia 1 października 2024 r., znak: KOA/3593/Ar/24, w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sąd podał, że skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium oraz wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W ocenie skarżącej ewentualne zrealizowanie zaskarżonej decyzji rodzi dla niej niewątpliwie poważne konsekwencje, uderza nie tylko w nią, ale całą jej rodzinę. Przy kwotach zobowiązań określonych wobec skarżącej zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym ochrona prawna ze strony Sądu jest w tej mierze niezbędna i celowa. Sąd przywołał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, dlatego też podstawy jej zastosowania powinny być dobrze uargumentowane, aby nie było wątpliwość, że wykonanie aktu jeszcze przed jego skontrolowaniem może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W realiach przedmiotowej sprawy skarżąca poza samym tylko wskazaniem na problemy związane z uregulowaniem należności nie podała żadnej dodatkowej argumentacji, która odnosiłaby się wprost do skarżącej, w szczególności jak wygląda jej sytuacja materialna, jakie ma dochody i zobowiązania, a jednocześnie w jaki sposób nałożona w konkretnej wysokości "kara", przyczynić by się miała do możliwości powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można wniosku o wstrzymanie wykonania aktu opierać wyłącznie na ogólnych stwierdzeniach, czy argumentacji niepopartej konkretnymi odniesieniami do sytuacji wnioskodawcy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca podnosząc, że Burmistrz [...] obciążył ją wielotysięcznymi zobowiązaniami wynikającymi z rzekomego wzrostu wartości należących do niej nieruchomości. Jakkolwiek większość decyzji została uchylona przez inne składy Kolegium, to jednak w trzech przypadkach konkretny skład Kolegium odwołań nie uwzględnił. Sprawa niniejsza jest więc bardzo wątpliwa i nic się nie wydarzy, gdy Burmistrz [...] nie będzie w jednej z tych trzech spraw egzekwował opłaty, do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny. Skarżąca wskazał, że nie posiada oszczędności, ani tak dużych dochodów, aby uiścić zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Jest to zresztą udziałem dużej części polskiego społeczeństwa w aktualnych, niełatwych czasach. Nie jest tak, iż każda decyzja rodząca skutki finansowe jest w całości odwracalna, zwłaszcza jeśli godzi w egzystencję obywatela, który nie jest szczególnie zamożny. Ma on prawo do domagania się od państwa polskiego, aby umożliwiło mu wykorzystanie konstytucyjnych uprawnień, bez naruszenia podstaw jego egzystencji. Z tego powodu ochrona prawna ze strony Sądu jest w tej mierze niezbędna i celowa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Uprawdopodobnienie przesłanek nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony, gdyż sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącej nie zawierał takiej argumentacji, popartej stosowną dokumentacją, która mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dokumentacji takiej nie przedłożono również przy zażaleniu, mimo że Sąd I instancji wskazał na konieczność przedstawienia jak wygląda sytuacja materialna skarżącej, jakie ma dochody i zobowiązania. Podnieść należy, że nie dla każdego podmiotu uiszczenie kwoty wynikającej z decyzji ustalającej wysokość opłaty planistycznej (w tym przypadku kwoty 5.787,71 zł) musi wiązać się ze znaczną szkodą. To trzeba wykazać w indywidualnej sprawie. Temu obowiązkowi skarżąca nie sprostała. Ograniczyła się jedynie do niczym nie popartej argumentacji, stanowiącej w jej ocenie wystarczającą podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej. Tymczasem wobec zaniechania zobrazowania swojej sytuacji finansowej, jako gołosłowna, nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Jeszcze raz należy podkreślić, że do wykazania (uprawdopodobnienia), że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.