II OZ 14/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., R.P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 79/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. 2. odrzucić zażalenia R.P., D. K. i D.K.

Postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 79/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 79/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2024 r. odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) nie przewidziano środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Zażaleniem K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie K. P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy ww. postanowenie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu, o czym słusznie zaskarżonym postanowieniem orzekł Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R. P., D. K. i D. K. na postanowienie WSA w Warszawie z 29 października 2024r. jest niedopuszczalne, ponieważ R. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P.. Podkreślić należy, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji oddalił zażalenie K. P., a w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., odrzucił zażalenie R. P., D. K. i D. K..