II OZ 139/24

Dnia 19 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 764/23 o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 października 2023 r., Nr SKO.GP.4000.388.2023 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem zawartym w pkt 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 764/23, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu od sprzeciwu (100 zł). Natomiast w pozostałej części – tj. przede wszystkim co do wynagrodzenia reprezentującego skarżącą pełnomocnika, o którym mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., a także co do kosztu opłaty skarbowej od udzielonego mu pełnomocnictwa – Sąd, na podstawie art. 206 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, uznając, że zachodzi wzmiankowany w tym przepisie "uzasadniony przypadek". Sąd podniósł, że pierwotnym źródłem wad kontrolowanego postępowania [administracyjnego] było nie dość staranne działanie pełnomocnika skarżącej, którego żadne z pism wniesionych do SKO, a przedłożonych Sądowi z aktami administracyjnymi tego organu, nie spełniało wymogów odwołania. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła skarżąca Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz rozpoznanie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania przez przyznanie tych kosztów w pełnej wysokości, z uwzględnieniem wynagrodzenia radcy prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 206 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem przemawiającym za możliwością odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Sąd założył, że pełnomocnik nie wniósł, bądź nie wniósł kompletnego odwołania, działał niestarannie i przyczynił się do powstania stwierdzonej przezeń wady zaskarżonej decyzji. Jest to zarzut głęboko niesprawiedliwy, opierający się na błędzie co do zawartości akt administracyjnych. Pełnomocnik złożył kompletne formalnie i merytorycznie poprawne odwołanie 22 maja 2023 r. Na potwierdzenie tego zarzutu w załączeniu przedłożono stosowne dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. "sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu". Zasadniczo zażalenie dotyczy okoliczności, które legły u podstaw wydania przez Sąd I instancji wyroku, którym została uchylona zaskarżona decyzja. W istocie zażalenie dotyczy więc merytorycznej oceny Sądu Administracyjnego, który zastosował art. 151a § 1 p.p.s.a. Merytoryczna ocena Sądu I instancji co do istnienia podstaw wydania ww. wyroku nie może być zatem skutecznie kwestionowana na etapie wniesionego zażalenia – co więcej nie może być z mocy ustawy kwestionowana skargą kasacyjną (art. 151a § 3 p.p.s.a.). Sąd I instancji ocenił bowiem, że żadne z wniesionych przez pełnomocnika skarżącej Spółki pism nie spełnia "wymogów" odwołania i w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję. Na aktualnym etapie postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem na postanowienie o zasądzeniu kosztów nie tyle chodzi więc o dokonanie oceny zaistniałych w sprawie administracyjnej okoliczności – bo to merytoryczna ocena legalności wyroku, lecz czy stwierdzone przez Sąd I instancji okoliczności mogły uzasadniać zastosowanie art. 206 p.p.s.a. Jednak w tym zakresie zażalenie nie zawiera przekonującej argumentacji, ponieważ dotyczy wyłącznie kwestii merytorycznych, które stanowiły podstawę wydania wyroku, którym uchylono zaskarżoną decyzję. W tym miejscu wskazania wymaga, że zamieszczona w art. 206 p.p.s.a. regulacja prawna wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji, stosując się do tych zasad, wskazał z jakich względów zastosował art. 206 p.p.s.a. W zażaleniu zaś tej oceny nie podważono skutecznie, ponieważ argumentacja tam podniesiona dotyczy istoty podjętego przez Sąd I instancji wyroku. Dlatego zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Poza sprawą należy wskazać, że Sąd I instancji stosując art. 206 p.p.s.a. nie powinien w odniesieniu do działań pełnomocnika stosować określeń nieeleganckich, w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika merytoryczna zawartość odwołania (wskazano na zasadniczą jego treść), a z pisma przewodniego wynika, że w załączeniu złożono odwołanie. Poza tym w istocie są to okoliczności, które od organu odwoławczego wymagają ewentualnego wyjaśnienia. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.