II OZ 1381/25

Dnia 17 września 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2070/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego sądu z dnia 16 stycznia 2025 r. w sprawie ze skarg R.S., T.K. i G.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 czerwca 2024 r., Nr 949/OPO/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie postanowieniem z 28 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2070/24 odmówił G.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że do WSA w Warszawie zostały złożone przez R.S. oraz, odrębnie, przez T.K. i G.K., skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 28 czerwca 2024 r., Nr 949/OPO/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 6 listopada 2024 r., VII SA/Wa 2070/24, WSA w Warszawie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. VII SA/Wa 2070/24 (skarżącego R.S.) i VII SA/Wa 2284/24 (skarżących T.K. i G.K.) oraz postanowił prowadzić dalej sprawę pod sygn. VII SA/Wa 2070/24. Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r., VII SA/Wa 2070/24 WSA w Warszawie działając w trybie uproszczonym oddalił skargi R.S., T.K. i G.K. Odpis sentencji wyroku został skutecznie doręczony każdemu ze skarżących. Wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia złożyła G.K., pozostali skarżący nie składali wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skargę kasacyjną na przedmiotowy wyrok wniósł T.K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r., VII SA/Wa 2070/24, WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na brak poprzedzenia jej wnioskiem tegoż skarżącego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Pismem z 29 kwietnia 2025 r. (data wpływu: 2 maja 2025 r.) G.K., wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest prawnikiem i nie są jej znane zasady wnoszenia środków odwoławczych. Ponadto nie była świadoma, że posiada odrębny status strony od T.K. (jej męża) i przysługują jej określone uprawnienia oraz obowiązki. Zdaniem skarżącej przywołane wyżej argumenty stanowią o obiektywnych i niezależnych od niej okolicznościach, które to ponadto zaistniały pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu jej sprawy, a które uzasadniają przywrócenie terminu. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła dwa oświadczenia (własne i T.K.), skargę kasacyjną, pełnomocnictwo oraz potwierdzenie dokonania opłaty. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie można było uznać, iż skarżąca nie dokonała czynności w terminie z przyczyn od niej niezależnych. Sąd ten w pierwszej kolejności podkreślił, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca zachowała siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa). Zdaniem sądu pierwszej instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Przedstawione argumenty nie dowodzą, że złożenie skargi kasacyjnej przez skarżącą w terminie było istotnie niemożliwe. Podnoszony przez skarżącą argument, że nie była świadoma ciążących na niej obowiązkach i uprawnieniach odrębnych od T.K. sąd wojewódzki uznał za chybiony. W przekonaniu sądu a quo nie było zasadne przyjęcie, że osoby które działają każda we własnym imieniu i do których odrębnie kierowana jest korespondencja, działają jako jeden podmiot. Takie przyjęcie nie jest uzasadnione pod żadnym względem, zwłaszcza zaś pod kątem powoływania się przez skarżącą na dochowanie wszelkiej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca pismem złożonym do sądu 4 lutego 2025 r. wniosła o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku, zatem niezrozumiałym jest jej powoływanie się na nieznajomość przepisów i procedury administracyjnej. Za nie dającą się usunąć przeszkodę sąd pierwszej instancji nie uznał także oświadczenia skarżącej, że mąż przekazywał jej tylko niektóre informacje związane ze sprawą. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 87 § 2 Ppsa poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując że skarżąca nie zawiniła przy uchybieniu terminowi. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem wnoszącej zażalenie nie można zarzucać skarżącej braku staranności z tego powodu, że uznała ona, że skarga kasacyjna została prawidłowo nadana przez pełnomocnika jej męża. Okoliczność ta wynika z nieznajomości procedury sądowoadministracyjnej, co – jej zdaniem – nie powinno pozbawiać strony prawa do rozpoznania przez sąd skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 85 Ppsa czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 Ppsa, sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa). Bez powtarzania argumentacji sądu pierwszej instancji – z którą Naczelny Sąd Administracyjny w całości się zgadza – należy przypomnieć, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r. II OZ 712/08, niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej miało charakter niezawiniony. Jak wynika z akt sprawy przesłany do każdego ze skarżących z osobna odpis wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2025 r., zawierał pouczenie o terminie, w jakim należy złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia oraz o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pomimo tego jednak, tryb wskazany w pouczeniu nie został zachowany przez skarżącą. Natomiast brak należytej komunikacji pomiędzy skarżącymi oraz powstałe nieporozumienie, nie są przesłanką uzasadniającą przyjęcie tezy o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Przeciwnie, dowodzą co najmniej niedbalstwa w prowadzeniu swych spraw, zwłaszcza przy świadomości braku dostatecznej wiedzy prawniczej i zbagatelizowaniu treści pouczeń, których skarżącej sąd wojewódzki udzielił doręczając odpis sentencji wyroku (k. 87-88 akt). Rację miał sąd pierwszej instancji co do podnoszonego przez skarżącą argumentu, która – jak twierdzi - nie była świadoma ciążących na niej obowiązkach i uprawnieniach odrębnych od T.K., że nie jest zasadne przyjęcie, że osoby, które działają każda we własnym imieniu i do których odrębnie kierowana jest korespondencja, działają jako jeden podmiot. Podnieść należy, że jeśli skarżąca miała wątpliwości co do trybu wniesienia skargi kasacyjnej, czy też miała problem ze zrozumieniem sensu pouczeń zawartych w piśmie doręczonym wraz z odpisem zaskarżonego wyroku, to mogła skontaktować się z Wydziałem Informacji Sądowej WSA w Warszawie, czy też z sekretariatem Wydziału VII tego sądu celem powzięcia informacji o stanie sprawy i wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 86 § 1 Ppsa, tj. okoliczność, uzasadniająca przywrócenie uchybionego terminu. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby bez swojej nie dochowała terminu do złożenia skargi. Oznacza to, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.