II OZ 1323/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. M. oraz M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1905/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi H. M. oraz M. M. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2017 r., znak: ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1905/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił H. M. oraz M. M. wstrzymania wykonania postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2017 r., znak: ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2017 r., znak: ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego. W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że określony w postanowieniu organu I instancji projekt z opiniami i uzgodnieniami, wymaga zlecenia jego wykonania osobie z odpowiednimi uprawnieniami za wynagrodzeniem wynoszącym kilkadziesiąt tysięcy złotych. W tym zakresie wskazano, iż w załączniku do skargi dołączono ofertę na wykonanie tego typu prac, wskazującą na kwotę 127 tys. zł netto. W ocenie wnoszącego skargę, ewentualne poniesienie tychże kosztów, stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżących. Ponadto w uzasadnieniu wniosku podniesiono, że równowartość mogących powstać w tym zakresie wydatków, może stanowić co prawda roszczenie skarżących względem Skarbu Państwa, niemniej w takim wypadku narażonym na podstawnie niebezpieczeństwa znacznej szkody zostanie Skarb Państwa. Wskazano także przy tym, że w wypadku uwzględnienia skargi, obowiązek przedłożenia dokumentacji może okazać się niezasadny. Przedłożenie dokumentacji, może zakończyć się ustaleniem opłaty legalizacyjnej rzędy kilkuset tys. zł., którego to obciążenia skarżący mogą nie udźwignąć. Ponadto w wypadku konieczności opuszczenia domu opieki przez pensjonariuszy, może powstać dla nich uciążliwa i trudna do zaakceptowania sytuacja. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący skoncentrował się na wskazaniu i uargumentowaniu zarzutów uzasadniających uchylenie postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wniosek zaś o wstrzymanie zaskarżonej decyzji traktując jedynie marginalnie. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia sprowadza się do tezy, że w przypadku jej wykonania, strona postępowania zostanie obciążona koniecznością zlecenia określonych w postanowieniu czynności w postaci projektu wraz z opiniami i uzgodnieniami, co wiązać się będzie dla skarżącego z nadmiernymi kosztami. W ocenie Sądu I instancji, przedstawiona argumentacja na poparcie tezy o negatywnych skutkach odmowy wstrzymania wykonania decyzji nie była dostateczna, bowiem dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Lakoniczne uzasadnienie wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wszczęcie przez organ przedmiotowego postępowania, a nawet związane z tym koszty nie stanowią zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody, a ewentualnie mogące powstać skutki nie mają charakteru nieodwracalnego, bowiem w przypadku korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, nie przesądzając przy tym ostatecznego rozstrzygnięcia, będzie on mógł dochodzić ewentualnych stosownych rekompensat (co zresztą wskazał skarżący w uzasadnieniu wniosku). W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2017 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli H. M. i M. M. wnosząc o zmianę skarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB w M. M. z dnia 12.04.2017r., względnie jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że w realiach rzeczonej sprawy nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia, w sytuacji gdy: - wykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego i pozostałej nakazanej dokumentacji stwarza niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdy w wyniku rozpoznania skargi może się okazać, że istnienie projektu będzie zbędne tak dla skarżących, jak i dla organów nadzoru budowlanego, a w takiej sytuacji niemożliwy będzie powrót do stanu sprzed ich wykonania, zwłaszcza wobec konieczności sporządzenia projektu budowlanego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami i za wynagrodzeniem, - wykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polegającej na uiszczeniu wynagrodzenia za jego wykonanie projektantowi posiadającemu odpowiednie uprawnienia, które to wynagrodzenie nie podlega zwrotowi projektantowi w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi nałożenie obowiązku jego przedłożenia było niezasadne, a także w sytuacji, gdy skarżący wykazali rodzaj i rozmiar szkody jakiej mogą doznać na skutek wykonania rzeczonego obowiązku przedkładając ofertę projektanta w tym zakresie; - dochodzenie ewentualnych rekompensat, na które powołuje się także Sąd, również stworzy niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzenia znacznej szkody, dla podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie strona nie wskazała okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co stanowi o braku przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że do wykazania, iż wnoszącemu skargę grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony. Nie jest również wystarczający wywód skarżących dotyczący ich obaw o utratę środków finansowych. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a uzasadnienie tych twierdzeń powinno zostać poparte dokumentami źródłowymi zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej składających wniosek, skoro skarżący wywodzą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków z obawy o utratę środków finansowych. Tym samym z powodu braku danych, nie jest możliwe dokonanie oceny czy wykonanie postanowienia spowoduje u skarżących niepowetowaną szkodę. Nie jest bowiem wystarczające, by skarżący enigmatycznie wskazali okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. Konieczne jest by Sąd miał możliwość zweryfikowania twierdzeń strony, a jest to możliwe jedynie w przypadku dostarczenia przez stronę odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie. Słusznie również Sąd I instancji uznał, że wniosek w znacznej części zawiera zarzuty skarżących, co do postanowienia z dnia 30 czerwca 2017 r., które na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. ----------------------- 3