II OZ 13/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. W. o wyłączenie sędziego NSA Zdzisława Kostki od rozpoznania sprawy oznaczonej sygn. akt II OZ 13/20 wywołanej zażaleniem K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/18 w przedmiocie odrzucenia skargi oraz zażalenia K. W. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20, którym oddalono zażalenie K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/18 w przedmiocie odrzucenia skargi oraz sprostowano zaskarżone postanowienie w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. odrzucić zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20, oddalił zażalenie K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/18, w przedmiocie odrzucenia skargi oraz sprostował zaskarżone postanowienie w zakresie właściwego oznaczenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Pismem z dnia 21 lutego 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia 26 marca 2020 r., K. W. wniosła o wyłączenie sędziego NSA Zdzisława Kostki od rozpoznania sprawy oznaczonej sygn. akt II OZ 13/20 wywołanej jej zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/18 oraz o uchylenie ww. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20. Sąd potraktował drugi z przywołanych wniosków jako zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi doniosłą gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, określonymi w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), wyłączenie sędziego następuje na wniosek, w sytuacji gdy zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego wnosi się w toku postępowania z tego względu, że ma on zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd. Skoro postępowanie wywołane zażaleniem K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/18, w przedmiocie odrzucenia skargi, zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20, to wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie jest niedopuszczalny. Sprawa została rozpoznana przez NSA i zakończyła się. Wniosek K. W. nie ma zaś na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, lecz zmierza jedynie do podważenia rozstrzygnięcia podjętego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r. W związku z tym uznać należy, że nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie, która nie jest obecnie rozpoznawana przez ten Sąd. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3, art. 88 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20, który Sąd potraktował jako zażalenie na ww. postanowienie, wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w pkt 1-10. Zażalenie jest z istoty dewolutywnym środkiem odwoławczym, co oznacza, że może je rozpoznać jedynie sąd wyższej instancji nad sądem, który wydał zaskarżone orzeczenie. Naczelny Sąd Administracyjny jest instancją najwyższą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że orzeczenia tego sądu są prawomocne i nie przysługują od nich zwykłe środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Podstawy wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie daje także art. 194 p.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje jedynie na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie przysługuje. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez skarżącą na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 13/20 jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. O czym Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji.