II OZ 1289/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 558/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia w sprawie ze skargi R. J. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z [...] kwietnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 września 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 558/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia w sprawie ze skargi R. J. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z [...] kwietnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jako uzasadnienie wniosku skarżący powołał rażące naruszenie przepisów prawnych, tj. art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 293 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, art. 16 i art. 17 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Nadto skarżący wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej przez wykonanie w/w zarządzenia. Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej p.p.s.a.). Przede wszystkim wskazał, że wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przywołał jakiejkolwiek argumentacji, która odnosiłaby się wprost do zaskarżonego zarządzenia i nałożonego obowiązku. Precyzując nie wskazał, że zarządzenie naliczenia podwyższonej opłaty za składowanie odpadów w miejscu na cel nieprzeznaczonym spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki lub stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Poza przywołaniem przepisów prawa, które, w jego ocenie, rażąco narusza zaskarżone zarządzenie i stwierdzeniem, że jego wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, nie wskazał żadnych merytorycznych argumentów, których istnienie pozwalałoby na uznanie, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia rzeczywiście narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy w ocenie Sądu interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona w późniejszym czasie poprzez przywrócenie do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki, powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumenty przywołane przez skarżącego mają charakter ogólnikowy i nie zostały poparte żadnymi dowodami, co prowadzi do wniosku, że skarżący nawet nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia może spowodować znaczną szkodę lub że istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej nie mogą świadczyć zarzuty podniesione względem zaskarżonego zarządzenia, bowiem dotyczą one merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia nie może bowiem być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonego aktu z punktu widzenia jej legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. J., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich uprawdopodobnienie w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Z treści przytoczonego przepisu wynika bowiem, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązek ten obejmuje nie tylko przedstawienie okoliczności na tle niebezpieczeństw, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., ale również zobrazowanie ich za pomocą odpowiedniej dokumentacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił by zakwestionowane zarządzenie mogło skutkować powstaniem któregokolwiek z niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zastosowaniem ochrony tymczasowej nie mogą przemawiać wskazane zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu rażące naruszenie przepisów prawa, gdyż w przedmiotowym postępowaniu incydentalnym sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu. Ocena zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem zostanie zatem dokonana przez sąd administracyjny w toku postępowania głównego, na obecnym etapie skarżący zobowiązany był zaś wyłącznie do przedstawienia okoliczności, których wystąpienie w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu, doprowadzi do powstania ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Uchybienie temu obowiązkowi ma decydujące znaczenie w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, że w toku postępowania skarżący reprezentowany jest przez zawodowego pełnomocnika, od którego wymaga się wiedzy odnośnie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tymczasem we wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowego zarządzenia skarżący powołał jedynie ustawową przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, nie przedstawił jednak żadnej argumentacji na poparcie swojego stanowiska. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego skarżący stwierdził, że zaistnienie ustawowych przesłanek wynika z ryzyka doprowadzenia przedsiębiorstwa skarżącego do upadku. Skarżący zmuszony będzie zwolnić pracowników i zaistnieje niebezpieczeństwo niewypłacalności wobec jego kontrahentów. Bez przedstawienia jednak wyczerpującej dokumentacji obrazującej kondycję finansową skarżącego i szacowane koszty związane z wykonaniem zarządzenia trudno ocenić, czy w tej sprawie niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody i to znacznej, bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może rzeczywiście wystąpić. Ocena Sądu I instancji co do niewykazania przez skarżącego okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania przedmiotowego zarządzenia jest prawidłowa. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.