II OZ 1261/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 315/14 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. P. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi.

Uchwałą z dnia [...] lutego 2014 r. Rada Miasta S. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego W. P. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Odpis ww. uchwały doręczono skarżącemu w dniu 19 marca 2014 r. W uchwale zawarto pouczenie, iż na podstawie art. 191 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 176, poz.1190) od niniejszej uchwały zainteresowanemu przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały oraz że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Skarga W. P., datowana "26 marca 2014 r." i tego dnia wysłana, wpłynęła do Urzędu Miasta S. w dniu 28 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 315/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił powyższą skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W dniu 11 czerwca 2014 r. W. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z uzasadnienia ww. postanowienia Sądu, gdyż wcześniej pozostawał w przekonaniu, że skargę wniósł w terminie. Wskazał, że brak zachowania terminu do wniesienia skargi nie nastąpił z jego winy tylko z winy organu, który w uchwale umieścił błędne lub co najmniej niepełne pouczenie o przysługującym mu środku zaskarżenia. Skarżący przyjął, że skoro odpis uchwały odebrał w dniu 19 marca 2014 r. a w dniu 26 marca 2014 r. złożył skargę na tę uchwałę nadając ją listem poleconym za pośrednictwem operatora publicznego usług pocztowych, postąpił prawidłowo, zgodnie z ogólnymi zasadami ustawy p.p.s.a. i zgodnie z zawartym w uchwale niewłaściwym lub niepełnym pouczeniem. Dopiero w dniu 4 czerwca 2014 r., po posiedzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 315/14, na którym sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi w związku z wniesieniem jej po upływie ustawowego terminu, skarżący zorientował się, że w treści uchwały było zawarte wadliwe pouczenie, zatem od tego dnia biegnie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ustnym uzasadnieniu do orzeczenia sąd wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy p.p.s.a. dotyczące wnoszenia pism procesowych, a szczególne przepisy, zgodnie z którymi dla zachowania terminu do wniesienia skargi konieczne było złożenie skargi w organie a nie nadanie skargi za pośrednictwem publicznego operatora usług pocztowych. Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 315/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] lutego 2014 r. Zdaniem strony skarżącej, za zasadnością wniosku przemawia ta okoliczność, że skarżący nie wiedział, że zgodnie z art. 205 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ilekroć w ustawie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego lub urzędu gminy, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu lub w urzędzie gminy; nie było bowiem o tym mowy w pouczeniu zamieszczonym w uzasadnieniu doręczonej skarżącemu uchwały. W ocenie Sądu wniosek nie jest uzasadniony. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zaskarżana uchwała została doręczona skarżącemu i że w swojej końcowej części zawiera pouczenie o treści wyżej przytoczonej. Pouczenie, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, jest prawidłowe, co więcej – wskazuje ono termin i konkretny sąd oraz organ, za pośrednictwem którego należy wnieść skargę. Prawdą jest, że w pouczeniu nie wyjaśniono, jak należy liczyć upływ terminu, ale przytoczono zarówno konkretny przepis (art. 191) jak i miejsce publikacji jednolitego tekstu ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Treść art. 205 ustawy wskazującego, jak należy rozumieć zachowanie krótkich terminów służących sprawnemu przebiegowi procesu wyborczego, pozostaje w tej kwestii konsekwentna od 1998 r. Tak więc skarżący, będący radnym kadencji 2010-2014, miał możliwość zapoznania się z treścią odnośnych przepisów dotyczących wniesienia skargi do sądu na uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego. W razie wątpliwości bez problemu mógł również ustalić datę upływu terminu w organie. Zaniechanie podjęcia jakichkolwiek kroków w tym kierunku nie może być uznane za dochowanie należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Zażaleniem W. P. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 zd. 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu przywrócenia terminu do wniesienia skargi pomimo ziszczenia się wszystkich koniecznych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia skargi, w tym w szczególności uprawdopodobnienie przez skarżącego okoliczności wskazującej na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z tak skonstruowanego przepisu wynika, że w sytuacji gdy Sąd dojdzie do przekonania, iż skarżący uchybił terminowi bez swojej winy zobowiązany jest – na jego wniosek – do przywrócenia terminu. Z ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że kwestię braku winy należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. postanowienia NSA z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt I OZ 872/14; z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1090/14; z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 262/12; z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 7/11). Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, albowiem przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. W sprawach dotyczących uchwał o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw przewiduje szczególny tryb i termin wniesienia skargi na uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego. Co do zasady skargę do sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się, za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Natomiast przepis art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw skraca trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do dni siedmiu od dnia doręczenia uchwały. Zaś termin uważa się za zachowany wówczas, gdy w ostatnim dniu terminu skarga wpłynie do sądu (art. 205 ust. 1 ww. ustawy). Mając powyższe uregulowania szczególne na uwadze należy stwierdzić, że skarżący uprawdopodobnił iż uchybił terminowi do złożenia skargi bez swojej winy, albowiem mógł pozostawać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że złożenie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Powszechnie bowiem wiadomym jest, że na gruncie różnych procedur sądowych nadanie pisma w polskim urzędzie pocztowym w ostatnim dniu terminu równoznaczne jest z wniesieniem go do sądu, a data faktycznego wpływu tego pisma nie ma dla kwestii zachowania terminu znaczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej konkretnej sytuacji skarżący dochował należytej staranności nadając przedmiotową skargę w dniu, w którym upływał termin na jej wniesienie, zwłaszcza że został nieprecyzyjnie pouczony o sposobie i trybie wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 197 § 2, art. 86 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w takim postępowaniu.