II OZ 1252/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 368/25 odrzucające skargę P. [...] na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 26 marca 2025 r., nr WPZ.5290.13.2024.5.KK w przedmiocie naruszenia przepisów przeciwpożarowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 368/25, odrzucił skargę Powiatu [...] (skarżący) na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (Komendant) z dnia 26 marca 2025 r., nr WPZ.5290.13.2024.5.KK oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 200 zł wpis sądowy od skargi. Sąd podał, że skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Komendanta w przedmiocie "naruszenia przepisów przeciwpożarowych w budynkach: "[...]", mieszkalno-socjalny oraz "[...]", położonych na terenie Domu Pomocy Społecznej w [...]". Skargę, z upoważnienia Starosty [...], podpisała starszy inspektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami E. S.. Do skargi dołączono pełnomocnictwo sporządzone w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2024 r., w którym Starosta Powiatu [...] i Wicestarosta Powiatu [...] udzielają E. S. umocowania do działania w ich imieniu za Powiat [...] w zakresie gospodarowania zasobem nieruchomości Powiatu [...]. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 10 czerwca 2025 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania pełnomocnictwa, z którego wynika upoważnienie dla E. S. do sporządzenia i wniesienia skargi oraz do reprezentowania Powiatu [...] przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w niniejszej sprawie - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca ponownie przesłała pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 27 maja 2024 r. Sąd wskazał na art. 57 § 1, art. 37 § 1 i art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz stwierdził, że brak formalny skargi nie został uzupełniony zgodnie z wymogami określonymi w zarządzeniu z dnia 10 czerwca 2025 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy strona skarżąca ponownie nadesłała bowiem pełnomocnictwo szczególne z dnia 27 maja 2024 r., w którym Starosta Powiatu [...] wraz z Wicestarostą Powiatu [...] udzielili E. S. umocowania do działania w ich imieniu za Powiat [...] w zakresie gospodarowania zasobem nieruchomości Powiatu [...], w tym zbywania nieruchomości, oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, nabywania nieruchomości i użytkowania wieczystego, ustanawiania odrębnej własności lokali i ich sprzedaży, zamiany, darowizny, obciążania nieruchomości i praw użytkowania wieczystego dowolnymi ograniczonymi prawami rzeczowymi, wyrażania zgody na ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego lub innego rodzaju zabezpieczenia wierzytelności na rzecz mocodawcy, zawierania umów, ich rozwiązywania i zmiany - w formach przewidzianych przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz do reprezentowania Powiatu [...] m.in.: przed sądami wszystkich instancji w sprawach realizacji niniejszego pełnomocnictwa, a także składania oświadczeń materialnych, w tym obejmujących potwierdzenie zapłaty ceny, uiszczenie innych opłat, jak też potwierdzających wygaśniecie zobowiązania wobec mocodawcy i wyrażających zgodę na wykreślenie ograniczonych prawa rzeczowych lub innych zabezpieczeń ustanowionych na rzecz Powiatu [...]. W ocenie Sądu, z treści przedłożonego pełnomocnictwa nie wynika zatem umocowanie do reprezentacji strony skarżącej w niniejszej sprawie, bowiem w przypadku pełnomocnictwa szczególnego - a takie zostało nadesłane na wezwanie Sądu - zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy/kategorii spraw, w których ma działać pełnomocnik. W rozpoznawanym przypadku umocowanie dotyczy reprezentowania Powiatu [...] w sprawach z zakresu gospodarowania zasobem nieruchomości Powiatu [...]. Tymczasem przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komendanta w przedmiocie naruszenia przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, nienależąca do kategorii spraw wymienionych w pełnomocnictwie z dnia 27 maja 2024 r. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis sądowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem w postępowaniu, w wyznaczonym przez sąd terminie, złożone zostało pełnomocnictwo o zakresie uprawniającym pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Strona podniosła, że będąca przedmiotem skargi decyzja Komendanta dotyczy stanowiącej własność Powiatu [...] nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr "[...]". Decyzja określa obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 188, zwana dalej: "u.p.") dotyczą właścicieli, zarządców lub użytkowników budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1. Skarżący zauważył, że wśród czynności gospodarowania nieruchomościami przepis art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., zwana dalej: "u.g.n.") wymienia zabezpieczanie nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem; a więc również działania z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 23 w związku z art. 25 ust. 2 i art. 25b u.g.n. ma zastosowanie do powiatowego zasobu nieruchomości. W ocenie strony, ponieważ złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarga dotyczyła obowiązków skarżącego mieszczących się w zakresie gospodarowania nieruchomościami, przyjąć należy, że przedłożone pełnomocnictwo upoważniało E. S. do jej podpisania i wniesienia do sądu. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób uznać, że doszło do nieuzupełnienia braków skargi w zakreślonym przez sąd terminie, a tym samym nie wystąpiła wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przesłanka odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela dokonanej przez Sąd I instancji oceny przedłożonego pełnomocnictwa z dnia 27 maja 2024 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]). Nie ma potrzeby ponownego przytaczania jego szczegółowej treści, została przywołana wyżej. Analizowane pełnomocnictwo, w ocenie Składu orzekającego, należy rozumieć w ten sposób, że E. S. jest umocowana do działania w imieniu Powiatu [...] w zakresie gospodarowania zasobem nieruchomości Powiatu w formach przewidzianych przepisami u.g.n. Użyty zwrot "w tym" i następnie podanie określonych sytuacji należy traktować jako przykładowe wyliczenie czynności, które nie ma katalogu zamkniętego, ograniczone jest jedynie przepisami u.g.n. Nie można odmówić słuszności twierdzeniu autora zażalenia, że wśród czynności gospodarowania nieruchomościami przepis art. 23 ust. 1 pkt 4 u.g.n. wymienia zabezpieczanie nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, a więc również działania z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 23 w zw. z art. 25 ust. 2 i art. 25b u.g.n. ma zastosowanie do powiatowego zasobu nieruchomości. W doktrynie wskazuje się, że ten aspekt gospodarowania - zabezpieczanie nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem - zdaje się być niedoceniany zarówno przez praktykę, jak i przez judykaturę. Jest to jedna z form gospodarowania, która zakłada podejmowanie wszelkich czynności, które zabezpieczą nieruchomość przed uszkodzeniem i zniszczeniem. Głównie podkreśla się tu czynności techniczne mające na celu utrzymanie nieruchomości w stanie niepogorszonym (inwestycje, naprawy, remonty lub modernizację). Do czynności o charakterze prawnym zaś zaliczamy ochronę posesoryjną i negatoryjną oraz odszkodowawczą, ale właściwie nic nie stoi na przeszkodzie, aby do zdarzeń tych zaliczać wszelkie potencjalne źródła uszkodzenia i zniszczenia nieruchomości, a jest ich dużo i właściwie każda czynność (faktyczna i prawna) zmierzająca do przeciwdziałania temu procesowi może pomieścić się w normie art. 23 ust. 1 pkt 4 (zob. M. Możdżeń-Marcinkowski [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red. P. Czechowski, Warszawa 2015, art. 23). Obowiązki w zakresie ochrony pożarowej, które ciążą na określonych podmiotach, wynikające z określonych norm art. 3 i 4 u.p. (zaskarżona decyzja Komendanta z dnia 26 marca 2025 r. została wydana m.in. w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1-5 i pkt 7 u.p.), niewątpliwie mają na celu zapobieżenie uszkodzeniu i zniszczeniu nieruchomości. Reasumując, E. S. uprawniona była i jest na mocy ww. pełnomocnictwa (z akt sprawy nie wynika aby wygasło, zostało wypowiedziane) do reprezentowania Powiatu [...] w niniejszym postępowaniu sądowym. Zaskarżone postanowienie podlega zatem uchyleniu, nie zaszła bowiem przesłanka odrzucenia skargi. Ponownie zajmując się sprawą Sąd I instancji uwzględni stanowisko zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Na marginesie, w przypadku gdy Sąd nie uwzględnił przedłożonego przez stronę skarżącą pełnomocnictwa, kierując wezwanie (zarządzenie z dnia 10 czerwca 2025 r.) powinien był poinformować o tym stronę, a nie poprzestać tylko na wezwaniu do nadesłania określonego pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.