II OZ 125/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2020 r. sygn. akt II SPP/Gl 108/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. Z. oraz A. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2020r. sygn. akt II SPP/Gl 108/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił zażalenie W. Z. i A. Z. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 października 2020r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 września 2020 r., którym odmówiono stronie skarżącej ustanowienia pełnomocnika oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że ani art. 194 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. W związku z powyższym zażalenie na wskazane powyżej postanowienie Sądu jest niedopuszczalne. Z tych względów Sąd I instancji, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił przedmiotowe zażalenie. Zażaleniem W. Z. i A. Z. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, ponieważ referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo ocenili ich sytuację rodzinną oraz majątkową i odmówili przyznania im prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2020r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 września 2020 r., którym odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt II SPP/Gl 108/20 - wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 1 września 2020 r. w przedmiocie prawa pomocy - nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a więc także od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W takim przypadku - jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd ten orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że: po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne; po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto - jak słusznie zwrócono na to uwagę w zaskarżonym postanowieniu - w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zażalenie wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2020 r. jest niedopuszczalne. Oznacza to jednocześnie, że brak jest podstaw prawnych, aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł dokonać kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny sytuacji materialnej skarżących i wydanych w tym zakresie postanowień. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.