II OZ 1236/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2738/13 wzywające do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skarg [...] oraz S. M. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty oraz zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2738/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty oraz zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci o kwotę 25.878 zł. Jako podstawę prawną sąd wskazał § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia poprzez dokonanie błędnej oceny stanu prawnego, a w konsekwencji ustalenie, że skarżący w postępowaniu tym powinien uiścić wpis stosunkowy we wskazanej wysokości. Wniósł ponadto o uchylenie tego zarządzenia. W uzasadnieniu wskazał na stanowisko NSA, w którym sąd stwierdził, że uproszczeniem jest twierdzenie, iż wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w którym przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, gdyż przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym są akty administracyjne. Bardziej trafne jest określenie, że przedmiotem tym są akty kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Nie wszystkie więc sprawy dotyczące należności pieniężnych będą podlegały wpisowi stosunkowemu. Rozpoznawana sprawa dotyczy zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, a więc jest to sprawa z zakresu ochrony środowiska, która podlega opłacie stosunkowej. Nałożona opłata wynika z ustawy o recyklingu, służącej celom ochrony środowiska. Przedmiotem zaskarżenia jest w tej sprawie decyzja, w uzasadnieniu której błędnie uznano skarżącego za stronę postępowania i wskazano go jako zobowiązanego do zwrotu nadpłaty. Przedmiotem decyzji jest obowiązek zwrotu nadpłaty na rzecz spółki, nie zaś obowiązek zapłaty opłaty za brak sieci. Obowiązek ma charakter pieniężny, gdy podmiot zobowiązany jest do zapłaty kwoty pieniężnej na rzecz podmiotu sprawującego zadania ustawowe z zakresu administracji publicznej. Jeżeli wykonanie takiego obowiązku polega na świadczeniu pieniężnym na rzecz podmiotu prywatnego, obowiązek ten ma charakter niepieniężny. Istotą zaskarżonej decyzji jest przymuszenie skarżącego do zwrotu nadpłaty spółce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 p.p.s.a). Pisma, o których mowa w tym przepisie, to zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. m.in. skarga. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Skarżący złożył skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty oraz zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga ta dotyczy należności pieniężnych, jakimi są nadpłaty, gdyż stanowią one określone kwoty pieniężne. Bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia uproszczenia, jakim posłużył się prawodawca, mówiąc o sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Oczywiste jest, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego mogą być m.in. akty administracyjne dotyczące określonych kwestii. W rozpatrywanej sprawie zaskarżony akt dotyczy należności pieniężnej i jako taki podlega wpisowi stosunkowemu. Zatem niewątpliwie w tej sprawie w przypadku obliczania wpisu od skargi kasacyjnej zastosowanie będzie miał przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym, wbrew twierdzeniom zażalenia, w sprawie nie można przyjąć, że należy zastosować wpis stały. Wpis stosunkowy jest niejako zasadą przy uiszczaniu należności za wszczęcie postępowania i należy analizować zasadność jego pobrania w pierwszej kolejności. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że pobranie wpisu stosunkowego w związku z charakterem sprawy nie jest zasadne, pobiera się wpis stały odpowiednio do szczegółowego przedmiotu sprawy o innym, niż pieniężny, charakterze. Wskazać należy również skarżącemu, że ustalony w drodze tej czynności wpis stały powinien jak najściślej odpowiadać charakterowi sprawy. Rozumowanie zaś skarżącego przedstawione w zażaleniu, że jest to sprawa z zakresu ochrony środowiska nie pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem decyzji ustalający nadpłatę. Wydanie decyzji na gruncie regulacji dotyczących ochrony środowiska ma tu marginalne znaczenie, gdyż najistotniejsze jest to, ze dotyczy ona należności pieniężnych. Wskazać także należy, że powoływane przez skarżącego orzeczenie NSA zapadło na gruncie innego stanu faktycznego, co stwarza w tym przypadku istotną różnicę. Zaskarżona w tamtej sprawie (postanowienie NSA z 21 czerwca 2013 r. o sygn. akt II OZ 499/13) decyzja uchylała decyzję organu pierwszej instancji w sprawie udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew i ustalenia opłaty za usunięcie drzew i przekazywała sprawę do ponownego rozpoznania. Przedmiotem kontroli sądu w tamtej sprawie była więc decyzja kasacyjna, a w takiej sytuacji przedmiotem zaskarżenia nie jest należność w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. też postanowienie NSA z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1244/10 oraz postanowienie NSA z 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 340/13). Na mocy delegacji ustawowej, zawartej w art. 233 p.p.s.a., wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania spółki S. M. P. sp. z o.o. w W. w wysokości 300.681 zł z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. oraz określającą wysokość nadpłaty w wysokości 2.307.117,48 zł. dla ww. spółki w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet ww. zobowiązania na konto skarżącego. Kwota ta po zsumowaniu oraz obliczeniu od niej 1 %, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także odjęciu wpisu uiszczonego już przez skarżącego w nieodpowiedniej wysokości 200 zł daje 25.878 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu o ww. kwotę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.