II OZ 122/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/24 odrzucające skargę kasacyjną C. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/24 w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r. znak ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 175 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną C. M. w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r. znak w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2024 r. Od ww. wyroku wpłynęła skarga kasacyjna C. M. z dnia 24 września 2024 r., którą sporządził osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolity pogląd, że użyte w treści art. 175 § 1 p.p.s.a. słowo "powinna" oznacza w istocie, że skarga kasacyjna musi być sporządzona z zachowaniem przymusu adwokacko – radcowskiego. Zachowanie tego wymogu formalnego jest jednym z elementów niezbędnych dla uznania skargi kasacyjnej lub zażalenia za dopuszczalne. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W przedmiotowej sprawie C. M. złożył skargę kasacyjną sporządzoną osobiście (pomimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie), co czyniło niniejszą skargę kasacyjną niedopuszczalną. Wobec powyższego na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł C. M., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. i art. 177a p.p.s.a., przez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, pomimo że skarżący nie został wezwany do uzupełnienia braków skargi i nie został pouczony o konieczności sporządzenia skargi przez adwokata lub radcę prawnego oraz o konsekwencjach złożenia skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący nie został wezwany do uzupełnienia braków skargi i nie wiedział, że skarga kasacyjna, która nie została sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia. Skarżący nie został również pouczony o konsekwencjach złożenia skargi, która nie została sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez stronę C. M., podczas gdy zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. powinna być ona sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Zaznaczyć należy, że sporządzanie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem art. 175 § 1-3 p.p.s.a. jest brakiem skargi kasacyjnej, który uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, bowiem jest ona środkiem odwoławczym objętym tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Tym samym brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, tak więc żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Oznacza to również, że brak ten nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie pomimo pouczenia udzielonego przez Sąd I instancji, skarżący osobiście sporządził skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 19 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/24 oddalającego skargę. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby skarżący była adwokatem lub radcą prawnym, ani którymkolwiek z podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie jest on pozbawiony zdolności postulacyjnej do dokonania tej czynności procesowej. Odnośnie do twierdzeń zawartych w zażaleniu, iż skarżący nie został pouczony o konsekwencjach złożenia skargi, która nie została sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego wskazać należy, że 26 sierpnia 2024 r. skarżącemu doręczony został wyrok z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia. W punkcie 3 tego pouczenia wskazano, że "Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego: adwokatem lub radcą prawnym, albo doradcą podatkowym - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami lub rzecznikiem patentowym - w sprawach własności przemysłowej. Skarga kasacyjna sporządzona przez podmiot nieuprawniony będzie odrzucona bez merytorycznego rozpoznania." Pomimo prawidłowego pouczenia o tym warunku, skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego nie czyniła zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego. Ponadto niezasadnie zarzucono w zażaleniu, że skarżący nie został wezwany do "uzupełnienia skargi poprzez złożenia skargi sporządzonej i podpisanej przez adwokata lub radcę prawnego". Zaznaczyć należy, że w myśl art. 177a p.p.s.a. wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej dotyczy wyłącznie wymagań przewidzianych z art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wobec powyższego podkreślić trzeba, że sporządzenie skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 175 stanowi brak nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, bez uprzedniego wzywania do usunięcia braków (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011r. I OZ 320/11, z dnia 8 stycznia 2014r. II GZ 776/13). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenia. ----------------------- 3