II OZ 1207/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. i S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 150/15 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W. J., M. J., M. J., M. J., D. J., S. T. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargi m.in. S. T. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie dotyczącym wymienionych skarżących sąd wskazał, że nie uiścili oni w terminie wpisu od skargi. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 2 lipca 2015 r. W dniu 9 lipca 2015 r. pełnomocnik S. T. i M. T. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, wskazując, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżących. Wyjaśnił, że w okresie od 6 do 20 kwietnia 2015 r. uaktywniło się mu schorzenie kręgosłupa uniemożliwiające poruszanie się i zgodnie z zaleceniem lekarskim powinien ograniczyć przemieszczanie się (dołączył zaświadczenie lekarskie z 7 lipca 2015 r. potwierdzające powyższe schorzenie i okres wywołanych nimi dolegliwości). Wskazał też, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu powinien być w sprawie liczony od dnia otrzymania przez pełnomocnika odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z 10 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek nie zawiera jednak uzasadnienia uprawdopodabniającego brak winy w spóźnieniu się z uiszczeniem wpisu. W ocenie Sądu, termin na dokonanie tej czynności upływał w dniu 21 kwietnia 2015 r., ponieważ: korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu była dwukrotnie awizowana pod adresem kancelarii pełnomocnika (w dniach 31 marca 2015 r. i w dniu 8 kwietnia 2015 r.), termin 14-dniowej awizacji upływał we wtorek 14 kwietnia 2015 r., stąd termin na uiszczenie wpisu upływał we wtorek 21 kwietnia 2015 r. Oznacza to, że pełnomocnik skarżących w tymże dniu, czyli ostatnim na dokonanie czynności uiszczenia wpisu, był już zdolny do jej dokonania. Schorzenie wykluczało go bowiem z pracy – jak twierdzi i jak wynika z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z 7 lipca 2015 r. – do dnia 20 kwietnia 2015 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przez trzy dni po pierwszym awizo tj. 1, 2 i 3 kwietnia 2015 r. pełnomocnik mógł odebrać korespondencję, gdyż tych dat nie obejmowało zalecenie lekarskie dotyczące ograniczenia przemieszczania się (schorzenie wykluczyło pełnomocnika z aktywności dopiero z dniem 6 kwietnia 2015 r.). Co więcej, pełnomocnik nie przedstawił zwolnienia lekarskiego na okres 6 – 20 kwietnia 2015 r., z którego by wynikało, że w sposób formalny zgłosił niezdolność do pracy w tym okresie. Przedłożone zaświadczenie nosi datę 7 lipca 2015 r. i nie stanowi formalnego zgłoszenia niezdolności do pracy, a jedynie oświadczenie lekarza, że pełnomocnik cierpiał na wskazane w nim dolegliwości. Zostało nadto wystawione po ponad dwóch miesiącach od wystąpienia tych dolegliwości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. T. i S. T. Podkreślili, że choroba pełnomocnika została uprawdopodobniona, a pełnomocnik nie wiedział i nie miał możliwości dowiedzenia się o awizowanym wezwaniu do uiszczenia wpisu, co było okolicznością niezawinioną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zdanie 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Taka choroba nie dotknęła pełnomocnika skarżących. Schorzenie kręgosłupa nie uniemożliwia skorzystania z pomocy osób trzecich. Pełnomocnik skarżących prowadzi jednoosobową kancelarię adwokacką, więc powinien mieć świadomość, że podczas jego nieobecności mogą przychodzić przesyłki sądowe. Szczególna staranność wymagała od niego takiego zorganizowania swojej działalności gospodarczej, aby do uchybienia terminu nie doszło. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.