II OZ 1205/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 586/15 ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odebrania psa postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odebrania psa odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem NSA z dnia 18 lipca 2016 r. oddalającym zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi. Powyższa okoliczność wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. G. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni skorzystać z przysługujących uprawnień. Inaczej mówiąc, chodzi o zapewnienie stronie konstytucyjnego prawa do sądu bez względu na jej sytuację majątkową. Z powołanego art. 243 §1 P.p.s.a. wynika, że ustawodawca w sposób wyraźny określił ramy czasowe do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przez określenie "tok postępowania" zawarte w art. 243 §1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Zatem stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd. Wyjątek stanowi sytuacja, w której strona składa wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia, występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od tego orzeczenia. W niniejszej sprawie G. M. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odebrania psa. W skardze tej zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 9 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie sądu o odmowie przyznania prawa pomocy (postanowienie z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OZ 78/16). W dniu 24 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. M. Skarżący pismem z 22 kwietnia 2016 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie, domagając się także przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 720/16 oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Natomiast postanowieniem referendarza sądowego z 1 sierpnia 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone wraz z wydaniem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego 18 lipca 2016 r. Brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy. Pismem datowanym na 6 września 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wobec wątpliwości dotyczących terminowości wniesienia sprzeciwu, skarżącego wezwano do nadesłania dowodu nadania przesyłki zawierającej sprzeciw, a wobec okoliczności nadania sprzeciwu listem zwykłym do złożenia oświadczenia w zakresie daty nadania sprzeciwu. Skarżący oświadczył w piśmie z 14 maja 2017 r., że sprzeciw nadał 6 września 2016 r. W tej sytuacji słusznie Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, gdyż postępowanie w tej sprawie już się prawomocnie zakończyło. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.