II OZ 120/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 23 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1270/14 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. 2 1

Postanowieniem z 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia A. (dalej jako "skarżące stowarzyszenie") o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżące stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Sąd I instancji wezwał skarżące stowarzyszenie do wypełnienia rubryki nr 14 ("podpisy osoby – osób wnoszących) złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie skarżące stowarzyszenie nadesłało formularz który został podpisany przez prezesa stowarzyszenia. Pozostawiając wniosek bez rozpoznania Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z aktualnego odpisu KRS dla ważności oświadczeń woli składanych w imieniu skarżącego stowarzyszenia konieczny jest podpis dwóch członków zarządu, w tym prezesa lub wiceprezesa. Z tej przyczyny Sąd I instancji uznał, że braki wniosku nie zostały uzupełnione. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło skarżące stowarzyszenie. Zarzuciło naruszenie art. 49 § 1 i art. 257 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarżące stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej reguły ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanego z ich udziałem. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu, dla osób których sytuacja materialna powoduje, że nie mogą one ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu dla siebie i rodziny. Konstrukcja przepisów ustawy p.p.s.a. podkreśla wyjątkowość stosowania tej instytucji, wymaga bowiem złożenia wniosku na urzędowym formularzu, co wynika z potrzeby stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy. Tego rodzaju sformalizowanie wniosku zobowiązuje ponadto wnioskodawcę do podania wszystkich niezbędnych do rozstrzygnięcia informacji. Tylko prawidłowo wypełniony wniosek może więc stanowić podstawę przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżące stowarzyszenie złożyło dwa formularze, z czego drugi został złożony na skutek wezwania Sądu. Pierwszy formularz nie został w ogóle podpisany, natomiast drugi został podpisany jedynie przez prezesa stowarzyszenia, co jest niewystarczające w świetle wymogów wynikających z aktualnego odpisu KRS dotyczącego skarżącego stowarzyszenia. Sąd I instancji trafnie zatem przyjął, że formularz nie został prawidłowo wypełniony (podpisany) i w związku z tym pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wbrew twierdzeniom zażalenia, Sąd I instancji miał podstawy do rozpoznania sprawy po złożeniu sprzeciwu przez stowarzyszenie ponieważ w przeciwieństwie do formularza PPPr sprzeciw został prawidłowo podpisany przez prezesa i wiceprezesa zarządu stowarzyszenia. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2 1