II OZ 119/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. M. i E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 610/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. M. i . E. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2025 r. nr WOP.7722.70.2025.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 610/25, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. M. i E. M. (dalej jako "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2025 r. nr WOP.7722.70.2025.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Gdańsku wyjaśnił, że wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na jego przedmiot. Zaskarżone postanowienie organu nadzoru budowlanego dotyczy bowiem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżących żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o tym, że nieuzasadnione są zarzuty zgłoszone przez strony w postępowaniu egzekucyjnym. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe, bo ma ono charakter odmowny i nie podlega wykonaniu (zob. postanowienie NSA z 17 maja 2024 r. sygn. akt II GZ 186/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie należy do aktów kwalifikujących się do wykonania w omawianym wyżej znaczeniu a – wbrew argumentacji wniosku – charakter zaskarżonego postanowienia wyklucza ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, to zatem nie zaskarżone postanowienie jest źródłem obowiązku rozbiórki, lecz decyzja nie będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. Wystąpili o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 czerwca 2025 r. Alternatywnie sformułowali wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną ocenę istnienia przesłanki ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, błędną wykładnię pojęcia aktu podlegającego wykonaniu, a także pominięcie realnego ryzyka egzekucji zastępczej (rozbiórki ogrodzenia). Ponadto, zdaniem wnoszących zażalenie, naruszenie powyższego przepisu polegało również na odmowie udzielenia ochrony tymczasowej w warunkach wymagających jej zastosowania. Niezależnie od powyższych zarzutów, zaskarżonemu postanowieniu zarzucili też naruszenie zasad konstytucyjnych, a mianowicie zasady ochrony sądowej (art. 45 Konstytucji RP), zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) oraz zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że brak cechy wykonalności zaskarżonego postanowienia stoi na przeszkodzie pozytywnego rozpoznania wniosku skarżących o wstrzymanie jego wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest uznanie za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Uznanie zarzutów za niezasadne nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Wstrzymanie wykonania postanowienia o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie spowodowałoby też wstrzymania postępowania egzekucyjnego, do czego w istocie zmierza stanowisko skarżących. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenia.