II OZ 1186/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2383/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2024 r., Nr 981/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2383/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odrzucił zażalenie A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2383/24 - jako wniesione po terminie. Sąd wskazał, że A. G. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2383/24, bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. A ponieważ termin do wniesienia zażalenia upływał skarżącej w dniu 27 lutego 2025 r. - należało przyjąć za datę wniesienia środka zaskarżenia datę, w której nastąpiło przekazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia Sądowi I instancji. W stanie sprawy nastąpiło to w dniu 3 marca 2025 r. Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do stwierdzenia, iż skarżąca wniosła zażalenie po terminie, a tym samym należało je odrzucić. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła A. G., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 6 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu. Stosownie do treści art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 194 § 2 P.p.s.a., zażalenie wnosi się do sądu, który wydał postanowienie, w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia; zaś akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (art. 195 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Przywołane przepisy przewidują pośredni tryb wnoszenia zażalenia, a ich wykładnia nakazuje uznanie, że dla oceny dochowania terminu do wniesienia zażalenia istotna jest data nadania przesyłki na adres sądu, który wydał zaskarżone postanowienie albo data bezpośredniego złożenia środka odwoławczego w siedzibie właściwego sądu wojewódzkiego. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają regulacji dotyczącej konsekwencji wniesienia zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Niemniej jednak w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku błędnego skierowania przesyłki do sądu innego aniżeli właściwy sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, datą wniesienia pisma jest data jego przekazania przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Stanowisko o zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia tylko w przypadku zachowania trybu i terminu określonego w art. 177 § 1 w związku z art. 194 § 2 i art. 197 § 2 P.p.s.a., uwzględniając także omówioną powyżej sytuację związaną z przekazaniem zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, do którego zażalenie zostało wniesione, wynika nie tylko z brzmienia tego przepisu. Zauważyć należy, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym przewiduje zachowanie terminu mimo niezachowania zasadniczego trybu związanego z wniesieniem środka prawnego – ale nie dotyczy to trybu wniesienia skargi kasacyjnej. Pośredni tryb wniesienia dotyczy skargi. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast według art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Dodać jeszcze można, że w myśl art. 53 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W odniesieniu do skargi przewidziane jest obecnie zachowanie terminu w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu. Według art. 53 § 4 P.p.s.a., Termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. Ważne jest spostrzeżenie, że przepis art. 53 § 4 P.p.s.a. został dodany przez art. 9 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) zmieniającej ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 1 czerwca 2017 r. Zmiany tej nie wprowadzono w stosunku do trybu i terminu wniesienia skargi kasacyjnej. Odmienność trybów dotyczących skargi i skargi kasacyjnej oraz zażalenia jest zatem niewątpliwa. W niniejszej sprawie skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 6 lutego 2025 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że odpis zaskarżonego postanowienia został doręczony jej w dniu 20 lutego 2025 r., wobec czego termin na wniesienie zażalenia upływał w dniu 27 lutego 2025 r. W dniu zaś 26 lutego 2025 r. skarżąca nadała przesyłkę zawierającą zażalenie, jednakże skierowała je bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W takiej sytuacji prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w istocie zażalenie zostało wniesione 3 marca 2025 r., albowiem właśnie w tym dniu Naczelny Sąd Administracyjny, do którego wpłynęło przedmiotowe zażalenie, przekazał je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (przekazanie k. 31). Skarżąca nie dochowała zatem terminu do wniesienia zażalenia, co wypełniło hipotezę art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowe zażalenie skarżącej należało uznać za spóźnione, a tym samym podlegające odrzuceniu (por. (patrz m.in. postanowienia NSA: z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3234/15; z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 119/16; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1613/15; z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 707/15; z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 59/15; z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 810/14; z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GZ 188/23; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II OZ 740/23). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.