II OZ 118/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3154/15 oddalające wniosek o obniżenie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3154/15, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku adwokata D. G. działającego z substytucji adwokat K. J., przyznał adwokat K. J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2016 r. skarżąca zawarła wniosek o "cofnięcie wynagrodzenia" pełnomocnikowi z urzędu. W uzasadnieniu wskazała, że wyznaczona adwokat nie poinformowała jej o posiedzeniu Sądu i o wydanym wyroku z dnia 16 marca 2016 r. oraz nie udzieliła żadnej pomocy prawnej. Wniosek ten Sąd potraktował jako wniosek o obniżenie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3154/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. wniosek. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, referendarz sądowy prawidłowo orzekł, jak w postanowieniu z dnia 17 marca 2016 r. Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z brakiem aktywności po stronie pełnomocnika nie zostały uprawdopodobnione. W rozprawie brał udział pełnomocnik substytucyjny reprezentujący stronę. Ustanowiony pełnomocnik z urzędu miał prawo do udzielenia innemu adwokatowi pełnomocnictwa substytucyjnego, złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia na piśmie, jak również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Świadczy to o należytym wykonywaniu przez nią obowiązków pełnomocnika w tym zakresie. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Zażaleniem H. M. zaskarżyła powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia wskazała m.in., że adwokat K. J. jedynie fikcyjnie i pozornie reprezentowała ją by domagać się nienależnego wynagrodzenia. W ocenie skarżącej jej pełnomocnik działała de facto na jej szkodę traktując ją przedmiotowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 250 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć to wynagrodzenie. Obowiązuje on również w sprawach będących w toku w tej dacie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obniżenia pełnomocnikowi skarżącej - adw. K. J., wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy, upoważniony przez ww. pełnomocnika aplikant adwokacki dnia 25 lutego 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy, a w rozprawie wyznaczonej na dzień 16 marca 2016 r. brał udział wyznaczony przez nią pełnomocnik substytucyjny. Ponadto pismem z dnia 23 marca 2016 r. adw. K. J. złożyła w imieniu skarżącej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem oraz sporządziła i przedstawiła skarżącej oraz Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. opinię prawną stwierdzającą brak podstaw do wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Słusznie w tych okolicznościach stwierdził Sąd I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku aktywności po stronie jej pełnomocnika. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze niezbędny nakład pracy, charakter przedmiotowej sprawy, obecność i popieranie skargi na rozprawie oraz wkład pełnomocnika włożony w sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji uznał, że kwota 240 zł wynagrodzenia, podwyższona o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika skarżącej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia