II OZ 1135/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 82/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r. nr 1883/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia K.P. i D.K.; 2. odrzucić zażalenie D.K.1.

K.P. i D.K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r., nr 1883/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 82/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, powodem odrzucenia skargi K.P., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), było nieuiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, do którego została ona wezwana prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA z dnia 23 października 2024 r. Natomiast odrzucenie skargi D.K., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., było spowodowane niepodpisaniem skargi przez skarżącą, do czego została ona wezwana pismem z dnia 24 października 2024 r., doręczonym 12 listopada 2024 r. Wspólnym pismem obie skarżące oraz D.K.1 wnieśli zażalenia na postanowienie z dnia 7 maja 2025 r. o odrzuceniu skarg K.P. i D.K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia K.P. i D.K. należy oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od wnoszonej przez stronę skargi. Wyjątki od tego obowiązku wymieniają przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi i są to zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane w ramach prawa pomocy (art. 243 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie K.P. nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z mocy przepisów P.p.s.a. i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w stosunku do K.P. (postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 157/24 utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2024 r.), wezwaniu skarżącej zarządzeniem z dnia 23 października 2024 r. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz potwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny legalności tego zarządzenia postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II OZ 808/24, zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia z dnia 11 marca 2025 r. o wezwaniu K.P. do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo prawidłowego doręczenia K.P. wezwania w dniu 2 kwietnia 2025 r., skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu w zakreślonym terminie, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja (k. 103). Ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym poza wymogami dla samej skargi z pkt 1 - 3 tego przepisu. Stosownie zaś do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wobec braku podpisu własnoręcznego na skardze wniesionej do sądu Przewodniczący Wydziału w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma (skargi) bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi znajduje natomiast zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji, z uwagi na niepodpisanie skargi własnoręcznie przez D.K., w wykonaniu zarządzenia z 23 października 2024 r., wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie popisanej skargi bądź podpisanie skargi w siedzibie Sądu, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie z pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej 12 listopada 2024 r. Siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął z dniem 19 listopada 2024 r. Pomimo upływu ww. terminu skarżąca nie popisała skargi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uprawniały Sąd pierwszej instancji do zastosowania odpowiednio art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi. Podnoszone w zażaleniach argumenty odnoszące się naruszenia przez sąd przepisów Konstytucji nie miały znaczenia dla oceny zasadności zastosowania powołanych przepisów. Zażalenie wniesione przez D.K.1 należy odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D.K.1, ponieważ nie jest on adresatem postanowienia z dnia 7 maja 2025 r. Są nimi wyłącznie K.P. i D.K.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.