II OZ 1122/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 624/24 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu Ł.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr SKO.415.58.1105.2023 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 624/24, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu Ł.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 17 kwietnia 2023 r., nr SKO.415.58.1105.2023 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 23 lutego 2023 r., nr B.6733.XI.2022, Wójt Gminy B., działając na wniosek inwestora P. sp. z o.o. z siedzibą w W., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie stacji bazowej nr [...] wraz z wewnętrzną energetyczną linią zasilającą i kanalizacją kablową, na działce o nr ewid. [...] położonej w obrębie ewid. [...] [...]. Odrębne odwołania od tej decyzji złożyli A.L. i Ł.L. oraz Ł.S. Decyzją z 17 kwietnia 2023 r., nr SKO.415.58.1105.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie uchyliło w całości wyżej opisaną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. O wydaniu decyzji przez Kolegium skarżący Ł.L. został powiadomiony w trybie obwieszczenia dokonanego 18 kwietnia 2023 r. 30 kwietnia 2024 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciw od decyzji Kolegium wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący wskazał, że pismem z 18 marca 2024 r. zwrócił się do SKO o doręczenie mu decyzji z 17 kwietnia 2023 r. jednakże organ poinformował go, że strony zostały zawiadomione o fakcie wydania decyzji w drodze obwieszczenia, zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p."). Skarżący, podkreślając że decyzja organu I instancji została mu doręczona w formie pisemnej, zarzucił organowi odwoławczemu dokonanie nieprawidłowego doręczenia decyzji z 17 kwietnia 2023 r., które dodatkowo jest przejawem dyskryminacji i nierównego traktowania uczestników postępowania, gdyż pozostałym odwołującym się decyzja została doręczona w formie pisemnej. Wskazując w tych okolicznościach sprawy, że uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego i nie było przez niego zawinione, skarżący wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia sprzeciwu. Podkreślił przy tym, że z treścią decyzji SKO z 17 kwietnia 2023 r. zapoznał się ostatecznie dopiero 24 kwietnia 2024 r. po uzyskaniu odpisu tej decyzji od A.L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że wniosek – jako spóźniony – podlega odrzuceniu. Sąd podniósł, że doręczeń orzeczeń organów administracji publicznej w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje się w sposób określony w art. 53 ust. 1 u.p.z.p., tj. w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Ustawa przewiduje wyjątki dla inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, jednakże skarżący do wspomnianych osób nie należy. Wobec czego dokonane w sprawie doręczenie w trybie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. Sąd uznał za skuteczne. Obwieszczenie zostało dokonane 18 kwietnia 2023 r., a zatem uznaje się, że decyzja została doręczona w trybie obwieszczenia stronom postępowania 2 maja 2023 r. Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, o czym pouczono w treści zaskarżonej decyzji. Co za tym idzie, w rozpoznawanej sprawie termin do złożenia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 17 kwietnia 2023 r. upłynął 16 maja 2023 r. Z akt administracyjnych postępowania wynika, że skarżący oraz A.L. są współwłaścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której planowana jest inwestycja celu publicznego, którzy od początku brali czynny udział w prowadzonym postępowaniu, podając ten sam adres do doręczeń korespondencji: ul. M. [...] w J., pod którym korespondencję skierowaną do obojga odbierał w postępowaniu przez organem I instancji ten sam dorosły domownik. A.L., której doręczono decyzję SKO z 17 kwietnia 2023 r. na wyżej wymieniony adres, wniosła wraz z innym uczestnikiem sprzeciw na decyzję Kolegium do WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 864/23, oddalił oba sprzeciwy, stwierdzając że SKO przy wydaniu decyzji z 17 kwietnia 2023 r. w sposób prawidłowy zastosowało art.138 § 2 k.p.a. Wyrok ten jest prawomocny. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż wniesiony przez niego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu został wniesiony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli bowiem jako przyczynę uchybienia terminu traktować brak wiedzy skarżącego o wydaniu decyzji SKO z 17 kwietnia 2023 r., to nie sposób uznać, że przeszkoda ta ustała dopiero 24 kwietnia 2024 r., tj. niemal rok po wydaniu samej decyzji oraz ponad pół roku po dokonaniu sądowej kontroli tej decyzji – skoro przez ten czas współzamieszkująca ze skarżącym współwłaścicielka tej samej nieruchomości w sposób aktywny prowadziła postępowanie, dotyczące interesu obojga współwłaścicieli. Z treści wniosku skarżącego nie wynika, aby istniały jakiekolwiek szczególne okoliczności, które mogłyby stanowić przeszkodę do racjonalnej i logicznej w tej sytuacji wymiany informacji pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości zamieszkującymi pod tym samym adresem, z których jeden czynnie uczestniczy w postępowaniu dotyczącym interesu prawnego obojga współwłaścicieli. Nie sposób wobec tego uznać, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym 7-dniowym terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach, tymczasem w treści wniosku, poza kwestionowaniem prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez SKO, skarżący nie powołał się na żadne szczególne okoliczności, mogące uzasadnić przywrócenie tak odległego terminu. 14-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, liczony od daty zawiadomienia skarżącego o wydaniu decyzji, dokonanego w formie obwieszczenia z 18 kwietnia 2023 r., minął 16 maja 2023 r. Sąd zaznaczył również, że decyzja SKO z 17 kwietnia 2023 r., została już poddana kontroli WSA w Rzeszowie, pod kątem prawidłowości zastosowania przez ten organ przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 864/23, jest prawomocny, a zatem przywrócenie terminu skarżącemu jest niedopuszczalne także z mocy art. 86 § 2 p.p.s.a. Ł.L. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art 86 § 1 p.p.s.a przez niesłuszne przyjęcie, iż skarżący nie zachował terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 17 kwietnia 2023 r. ze swojej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Z przytoczonych przepisów wynika także i to, że jeżeli Sąd odrzuca wniosek o przywrócenie terminu, to musi wskazać, co było według wnioskodawcy przyczyną uchybienia terminu i kiedy ta przyczyna ustała. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał wyraźnie, co było według sprzeciwiającego się przyczyną uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu i w związku z tym ustalił, kiedy ta przyczyna ustała. Sąd I instancji odmiennie od sprzeciwiającego się ustalił przyczynę ustania uchybienia terminu na podstawie okoliczności, które wynikają wprost z ustaleń faktycznych sprawy, jak również z samego przebiegu postępowania. Ustalenie to należy uznać za poprawne. Słusznie też Sąd I instancji uznał za niewiarygodne wskazania wnioskującego o zapoznaniu się z treścią decyzji 24 kwietnia 2024 r. Okoliczność współpracy stron, nie tylko jako współwłaścicieli nieruchomości, ale też współdziałających zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak również sądowoadministracyjnym, nie ulega wątpliwości, o czym w szczególności świadczy składanie wspólnych pism, odbieranie oraz nadawanie korespondencji zamiennie w imieniu drugiej strony. W związku z tym, abstrahując od skuteczności doręczenia decyzji, nie sposób uznać aby strona biorąca czynny udział w całym postępowaniu, w tym zaskarżając przedmiotową decyzję, zapoznała wnioskującego z jej treścią niemal rok po jej wydaniu i obwieszczeniu. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy w pierwszej kolejności zostanie spełniona przesłanka złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W konsekwencji uznania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu, wniosek podlega odrzuceniu, jednocześnie nie podlega on dalszemu merytorycznemu badaniu w kwestii zawinienia w uchybieniu terminowi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.