II OZ 111/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 423/15 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej - "P.p.s.a."), skargę D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Od powyższego orzeczenia D. W. i M. W. wnieśli skargę kasacyjną sporządzoną osobiście. Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2016 r. przedmiotowa skarga kasacyjna, jako obarczona nieusuwalnym brakiem formalnym, tj. sporządzona przez osobę nieposiadającą kwalifikacji wymienionych w art. 175 § 1 i § 2 P.p.s.a. - została odrzucona jako niedopuszczalna. Odpis tego rozstrzygnięcia z uzasadnieniem oraz pouczeniem, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, został doręczony skarżącym w dniu 27 czerwca 2016 r. W dniu 4 lipca 2016 r. D. W. i M. W. (dalej jako skarżący) wnieśli osobiście sporządzone zażalenie na ww. postanowienie z dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 423/15 odrzucił powyższe zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy zażalenie sporządzone jest przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Sąd zwrócił uwagę, że wymóg sporządzenia zażalenia, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a. przez profesjonalnego pełnomocnika, stanowi badaną przez Sąd przesłankę dopuszczalności zażalenia, a jej uchybienie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględny. Sąd zauważył, iż skoro skarżący pomimo prawidłowego pouczenia wnieśli na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej zażalenie, które sporządzili osobiście a jednocześnie nie posiadają kwalifikacji wymienionych w art. 175 § 1 i 2 P.p.s.a., to przedmiotowe zażalenie jako obarczone nieusuwalnym brakiem formalnym, należało odrzucić jako niedopuszczalne. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, interesu publicznego, społecznego i praw materialnych strony skarżącej. Wnieśli o jego uchylenie lub zmianę. Stwierdzili, że jest ono nieważne i niesprawiedliwe. W dalszej części zażalenia podniesione został argumenty merytoryczne odnoszące się do zasadności wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącym w dniu 27 czerwca 2016 r. wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia. W punkcie 5. tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego". Pomimo prawidłowego pouczenia skarżących o tym warunku, wniesione przez nich zażalenie nie czyniło zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego. Skarżący sporządzili je osobiście. Zauważyć należy, że ustawodawca wprowadzając w art. 194 § 4 P.p.s.a. wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez prawnika profesjonalistę, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący legitymowali się uprawnieniami zawodowymi umożliwiającymi samodzielne sporządzenie sformalizowanego środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna lub zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 P.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Sporządzenie zażalenia osobiście przez stronę stanowi zatem nieusuwalną wadliwość tego zażalenia. Wadliwość ta dyskwalifikuje wniesione zażalenie. Jest ono niedopuszczalne i w związku z tym w oparciu o art. 178 P.p.s.a. podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. odpowiada prawu. Poprzez odrzucenie zażalenia, wbrew temu co podnoszą skarżący w zażaleniu, Sąd I instancji nie dopuścił się "rażącego naruszenia prawa, interesu publicznego, społecznego czy naruszenia praw materialnych skarżących". Sąd ten orzekł zgodnie mającymi zastosowanie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisami. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.