II OZ 1109/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w protokole rozprawy z 17 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2823/16 o odmowie dopuszczenia D.K. do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. D.K wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia D.K. do udziału w postępowaniu. Postanowienie zostało wpisane do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji. Jednocześnie Sąd I instancji pouczył D.K. o prawie wniesienia zażalenia na to postanowienie. D.K. wniosła zażalenie na postanowienie wpisane do protokołu rozprawy z 17 marca 2017 r. Wniosła o zmianę postanowienia i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy postępowania administracyjnego w tej sprawie wynika, że D.K. brała udział w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że powinna ona być uczestnikiem postępowania sądowego, o ile wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W sytuacji, o której stanowi art. 33 § 1 p.p.s.a., dana osoba staje się uczestnikiem postępowania z urzędu, a wojewódzki sąd administracyjny nie wydaje w tym przedmiocie żadnego rozstrzygnięcia. W tej sprawie D.K. nie została zawiadomiona o terminie rozprawy, ponieważ nie została uznana za uczestnika tego postępowania, co wynika wprost z wykazu uczestników znajdującego się w zarządzeniu wstępnym z 28 października 2016 r. Pominięto również inne osoby, które są wymienione w rozdzielniku zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 9 sierpnia 2016 r., które to osoby wskazano jako uczestników postępowania również w nagłówku wniesionej w tej sprawie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma jednak możliwości dokonania oceny stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie, ponieważ zaskarżone postanowienie zawarte w protokole rozprawy z 17 marca 2017 r., wbrew obowiązującym przepisom, nie zostało w ogóle uzasadnione. Zgodnie z art. 163 § 1 p.p.s.a., postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Natomiast z art. 162 p.p.s.a. wynika, że rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniach niekończących postępowania w sprawie, wydanych na posiedzeniach jawnych, wpisuje się do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji, jeżeli nie przysługuje na nie zażalenie. Jak wynika z powołanego wyżej art. 33 § 2 p.p.s.a., jak również z pouczenia Sądu I instancji, zaskarżone postanowienie wpisane do protokołu rozprawy z 17 marca 2017 r. podlegało zaskarżeniu, ponieważ przysługiwało na nie zażalenie. Pomimo tego postanowienie zostało wpisane do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji, a Sąd I instancji nie sporządził jego uzasadnienia i nie doręczył go stronom. Stanowi to nie tylko istotne naruszenie powołanych wyżej przepisów, lecz również uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu I instancji, co oznacza, że wpisane do protokołu rozprawy postanowienie z 17 marca 2017 r. w ogóle nie poddaje się kontroli instancyjnej. Dokonując ponownej oceny statusu D.K. Sąd I instancji zobowiązany będzie przede wszystkim rozważyć, czy osoba ta, podobnie jak pozostałe osoby uwzględnione w rozdzielniku zaskarżonej decyzji, są uczestnikami postępowania sądowego w rozumieniu art. 33 § 1 p.p.s.a. W przypadku uznania, że wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego osób, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, Sąd I instancji nie będzie wydawał odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia tych osób, ale powinien zapewnić im udział w postępowaniu sądowym. Natomiast w przypadku uznania, że D.K. nie spełnia warunków dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu, Sąd I instancji zobowiązany będzie wydać w tym przedmiocie rozstrzygnięcie, sporządzając odrębną sentencję i uzasadnienie swojego stanowiska, z zachowaniem wymogów przewidzianych przez przepisy ustawy p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 z związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.