Sygnatura
II OZ 1103/26
Postanowienie NSA z 27 października 2026 r., II OZ 1103/26 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp.j. z siedzibą w R. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 120/26 o wezwaniu A. sp.j. z siedzibą w R. do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu A. sp.j. z siedzibą w R. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2025 r. nr SKO.415/629/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie ze sprzeciwu A. sp.j. z siedzibą w R. (dalej spółka) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 26 listopada 2025 r. nr SKO.415/629/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, zarządzeniem z 6 lipca 2026 r. wezwała spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535; dalej "rozporządzenie RM"). Zażalenie na powołane zarządzenie złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie zmianę poprzez stwierdzenie braku obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (zasada prawa do sądu oraz zasada proporcjonalności wymogów proceduralnych), poprzez ukształtowanie toku postępowania w sposób prowadzący do jednoczesnego wywołania skutków procesowych dwóch wzajemnie powiązanych rozstrzygnięć: odmowy prawa pomocy oraz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, w konsekwencji spółka została pozbawiona realnej możliwości racjonalnego i skutecznego podjęcia czynności procesowych związanych z każdym z tych rozstrzygnięć; zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby procedury sądowe były skonstruowane w sposób pozwalający stronie na rzeczywiste, a nie iluzoryczne wykonywanie uprawnień procesowych, 2. art. 220 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zarządzenia o wezwaniu do wpisu w terminie pokrywającym się z terminem, w którym spółka dopiero powzięła wiadomość o ostatecznej odmowie przyznania prawa pomocy; co istotne, faktyczna wiedza spółki o odmowie przyznania prawa pomocy została uzyskana dopiero wraz z doręczeniem wezwania do uiszczenia wpisu lub bezpośrednio przed tym doręczeniem, wobec czego obowiązek uiszczenia wpisu został uruchomiony bez zapewnienia stronie realnego czasu na ocenę skutków procesowych wcześniejszego rozstrzygnięcia; w rezultacie obowiązek uiszczenia wpisu został nałożony bez zapewnienia spółce realnej możliwości podjęcia czynności procesowych związanych z rozstrzygnięciem w przedmiocie prawa pomocy, co narusza konstytucyjne prawo do sądu oraz zasadę efektywnej ochrony sądowej, 3. art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 p.p.s.a. poprzez oparcie obowiązku uiszczenia wpisu na rozstrzygnięciu wydanym po odmowie przedłużenia terminu na przedstawienie dodatkowych dokumentów istotnych dla oceny sytuacji majątkowej spółki, mimo że przed wydaniem rozstrzygnięcia spółka wskazywała na konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji istotnej dla oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz wnosiła o przedłużenie terminu do jej przedłożenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia RM wpis stały w sprawach sprzeciwów od decyzji, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 100 złotych. Zasadnie zatem wezwano spółkę do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. W zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych argumentów mogących podważyć te ustalenia w zakresie wysokości wpisu i powołanej w wezwaniu podstawy prawnej. Okoliczność, że wydanie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pokryło się z terminem, w którym spółka powzięła wiadomość o ostatecznej, jak podała, odmowie przyznania prawa pomocy, nie może stanowić skutecznego uzasadnienia na rzecz złożonego zażalenia. Tym bardziej, uzasadnienia takiego nie może stanowić brak przedłużenia terminu na przedstawienie dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki, skoro postępowanie z wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy zakończyło ostateczne postanowienie Sądu z 6 lipca 2026 r., na co zresztą zwróciła uwagę spółka w swoim zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne, a po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto, postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w następstwie wniesionego sprzeciwu, nie mieści się w katalogu postanowień, o których mowa w art. 191 tej ustawy (tak: postanowienie NSA o sygn. I FZ 304/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Odnosząc się do zarzutu zażalenia sprowadzającego się do twierdzenia, że pozbawiono spółkę realnej możliwości podjęcia czynności procesowych związanych z każdym z zapadłych rozstrzygnięć, uznając za wyjaśnioną kwestię odmowy zwolnienia od kosztów sądowych uprawniającą do wydania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że uiszczenie wpisu sądowego nie jest nadmiernym obciążeniem, które można by uznać za pozbawienie prawa do sądu. Jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że obowiązek dopełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu, tak jak w sprawie niniejszej, w której dalsze kroki procesowe wynikać będą z niezastosowania się przez spółkę do przepisów bezwzględnie obowiązujących regulujących wymogi fiskalne sprzeciwu. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że w rozpoznawanej sprawie wpis sądowy wynosi 100 złotych, spółka zaś działa na rynku nieruchomości, co wiąże się z transakcjami opiewającymi na znaczne sumy pieniężne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu, a wniesione zażalenie, wobec bezzasadności postawionych w nim zarzutów, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a..
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 września 2026
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
par. 2 ust. 1 pkt 6a · Dz.U. 2021 poz. 535
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. art. 184 w zw. z 197 par. 1 i 2, 198, 191, 260 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Bd 90/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 października 2026 r., II SA/Bd 90/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Bd 145/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 października 2026 r., II SA/Bd 145/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Rz 300/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 27 października 2026 r., II SA/Rz 300/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny