II OZ 110/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 316/24 o odrzuceniu sprzeciwu K.P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 316/24 o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 106/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie D.K.

Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 316/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 259 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił sprzeciw K.P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 316/24, o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym – jako niedopuszczalny. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 17 września 2024 r. starszy referendarz sądowy odmówił D.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd podkreślił, że uprawnienie do zaskarżenia takiego postanowienia ma wyłącznie wnioskodawca zaś sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wniosła K.P. Wobec powyższego niedopuszczalne jest zaskarżenie przez K.P. kierowanego do D.K. rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a odrzucił sprzeciw wniesiony przez K.P. jako niedopuszczalny. Zażalenie na ww. postanowienie wniosły D.K. oraz K.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że sprzeciw K.P. jest niedopuszczalny. Należy wskazać, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy wniosła K.P., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw K.P. jest niedopuszczalny, a tym samym wymagane było jego odrzucenie. Z tych względów zażalenie wniesione przez K.P. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnośnie do zażalenia wniesionego przez D.K. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D.K. nie była adresatką postanowienia z dnia 7 listopada 2024 r., była nią wyłącznie K.P. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Dlatego zażalenie D.K. na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 7 listopada 2024 r. o odrzuceniu sprzeciwu K.P. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.