II OZ 1093/16

Dnia 12 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "S." Spółka Komandytowa z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 146/16 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 146/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "S." Spółka Komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 17 maja 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], o ustaleniu Spółce "S." Spółka Komandytowa opłaty w wysokości 414689,10 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obejmującej obszar działki nr [...] (przed podziałem) zapisanej w księdze wieczystej nr KW [...], obręb [...], na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca Spółka po wejściu w życie planu miejscowego (uchwała Rady Gminy L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.) zbyła tą nieruchomość za kwotę 4716589 zł + 23% VAT (brutto 5801404,47 zł). W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za takowe nie można uznać okoliczności polegającej na wszczęciu postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania zaskarżonej decyzji. Co prawda, przymusowa realizacja zobowiązań pieniężnych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 12 kwietnia 2016 r., II GZ 324/16; z 27 kwietnia 2016 r., I GZ 282/16). Takie negatywne skutki może wywołać egzekucja z nieruchomości, jednak z takim zagrożeniem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wynika to z tego, że skarżąca Spółka odnotowała na swoim koncie wpływ środków pieniężnych, a egzekucja z nieruchomości stosowana jest dopiero po bezskutecznym wykorzystaniu lub braku możliwości wykorzystania innych środków. (por. postanowienie NSA z 20 lipca 2015 r., II FZ 542/15). Ponadto nie przemawia za zmianą postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana przez skarżącą Spółkę okoliczność ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez kredytodawcę (bank), czy też ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości skarżącej Spółki. Jak już bowiem wskazano zapłata oznaczonej w decyzji należności co do zasady ma charakter odwracalny, a z dokumentów przedłożonych przez skarżącą Spółkę w toku postępowania wynika, że odnotowała ona wpłaty pieniężne na swoje konto w wysokości od kilku do kilkuset tysięcy złotych, co nie pozwala uznać aby w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka, podnosząc, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji aktualnie przemawia okoliczność wszczęcie przeciwko niej postępowania egzekucyjnego celem wyegzekwowania należności pieniężnej wynikającej z zaskarżonej decyzji, brak środków finansowych, poręczenie kredytu innemu podmiotowi, a w związku z tym możliwość skierowania egzekucji przez bank przeciwko skarżącej Spółce. W uzupełnieniu zażalenia skarżąca Spółka złożyła pismo procesowe z dnia 7 października 2016 r., powołując się jak dotychczas na skutki wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz brak środków pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zmiana okoliczności, o jakiej mowa wyżej, polega na ujawnieniu się nowych okoliczności, które dotychczas nie stanowiły podstawy rozpoznania przez sąd administracyjny. Jednak okoliczności te powinny być skorelowane z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. wiązać się z wystąpieniem w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednak powołana w niniejszej sprawie okoliczność braku środków pieniężnych stanowiła już przedmiot oceny Sądu Administracyjnego, co nie może być uznane jako zmiana okoliczności w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a. Także za takie okoliczności nie można uznać wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ponieważ co do zasady każda ostateczna decyzja administracyjna wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie z 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14). W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że ewentualne skutki mogą zaistnieć w sytuacji prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Skarżąca Spółka nie wykazała jednak aby organ egzekucyjny w tym zakresie podjął czynności egzekucyjne zmierzające do egzekucji z nieruchomości. Na tym etapie postępowania – wbrew temu co podniosła skarżąca Spółka – nie jest pewne, czy dojdzie do sprzedaży nieruchomości. Sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej (por. powoływane przez skarżącą Spółkę postanowienie NSA z 23 stycznia 2015 r., II FZ 2138/14). Dodatkowo należy wskazać, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca Spółka wykazywała, że jej majątek stanowią nie tylko nieruchomości (o wartości 15175000 zł), lecz także środki ulokowane w takich inwestycjach jak akcje i udziały w innych spółkach na kwotę 42629000 zł. Ponadto kwestia poręczenia kredytu innemu podmiotowi nie stanowi okoliczności z art. 61 § 4 p.p.s.a. Oczywiście niesie ze sobą potencjalne ryzyko gospodarczo-finansowe podmiotu udzielającego poręczenia, ale zależne jest od braku możliwości spłaty kredytu przez podmiot zaciągający kredyt. Cała argumentacja skarżącej Spółki opiera się na fakcie zaistnienia samej obawy co do popadnięcia w przyszłości w problemy finansowe. Aktualnie takich problemów nie wykazała, wręcz przeciwnie, z przedstawionego bilansu z rocznego sprawozdania finansowego wynika, że takie problemy finansowe nie zachodzą, które by nawet potencjalnie wskazywały na zagrożenie podnoszonej okoliczności postawienia skarżącej Spółki w stan upadłości. Brak jest podstaw aby wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do utraty płynności finansowej Spółki. Spółka prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów i funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Jest umiejętnie zarządzana o czym świadczy przedstawiony bilans pasywów i aktywów, który się równoważy (por. postanowienia NSA: z 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14; z 1 października 2014 r., II FZ 1380/14). Trudno bowiem wprost przyjąć, że podmiot, który aktualnie gromadzi w ramach swojego majątku aktywa wartości około 58 milionów złotych znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Poza tym przy takiej wartości zgromadzonego majątku nawet ewentualna egzekucja z nieruchomości celem wyegzekwowania opłaty planistycznej o wartości 414689,10 zł nie potwierdza zaistnienia znacznej szkody. Nie dla każdego podmiotu gospodarczego uiszczenie takiej kwoty musi wiązać się ze znaczą szkodą, nawet jeżeli wyegzekwowanie ww. kwoty ma nastąpić w drodze egzekucji z nieruchomości. To trzeba wykazać w indywidualnej sprawie. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). To zaś oznacza, że strona wnioskująca powinna wykazać swoją sytuację majątkową, w tym swoje możliwości finansowe. W tej zaś sprawie na potwierdzenie uzyskiwanych dochodów skarżąca Spółka nie przedstawiła rocznego zeznania podatkowego, które by jednoznacznie wskazywało na uzyskiwany przez nią dochód. Dodatkowo świadczenie pieniężne ze swojej natury ma charakter odwracalny, co dodatkowo utrudnia stwierdzenie, że w tego rodzaju sprawach zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2008 r., I OZ 28/08). W okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca Spółka nie wykazała okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za takowe nie można bowiem uznać samego faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i dokonanego przez skarżącą Spółkę poręczenia kredytu innemu podmiotowi. Tym samym brak jest przesłanek z art. 61 § 4 p.p.s.a. do zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Na uwagę zasługuje, że w przedstawionej argumentacji skarżącej Spółki tkwi pewna niekonsekwencja. Jak wynika z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca Spółka dysponuje majątkiem, którego wartość stanowi zabezpieczenie ewentualnych roszczeń Gminy o zapłatę przedmiotowej renty planistycznej. Skoro skarżąca Spółka przewidywała konsekwencje z jakimi wiąże się prowadzona przez nią działalność gospodarcza, trudno mówić zatem o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Są to bowiem normalne konsekwencje wykonywanej działalności. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.