Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 1086/26

Postanowienie NSA z 22 października 2026 r., II OZ 1086/26 – wizy

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 22 października 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt IV SA/Wa 1009/26 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z 15 lipca 2025 r. nr 17-595/216/D-ZDP/2025 w sprawie ze skargi R. A. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 12 lutego 2026 r., znak: KG-CU-VIIII-I.4224.443.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z dnia 15 lipca 2025 r. nr 17-595/216/D-ZDP/2025, o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Przedmiotem skargi do Sądu I instancji jest zaś postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 12 lutego 2026 r., nr KG-CU-VIIII-I.4224.443.2025, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu. Sąd I instancji, wydając ww. rozstrzygnięcie, odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, oraz treści art. 269 p.p.s.a. i stwierdził, że w postępowaniu wszczętym na skutek skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz bezskuteczności odwołania, uznał za niedopuszczalną merytoryczną ocenę przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczącą tego, czy wykonanie objętej wnioskiem decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z 15 lipca 2025 r., zobowiązującej skarżącego do opuszczenia terytorium Polski i powrotu do kraju pochodzenia, wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do kwestii uczestnictwa w rozprawie Sąd wyjaśnił, że rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy, a uczestnictwo w rozprawie skarżącego nie jest obowiązkowe. Ponadto w sprawie powiązanej z niniejszą (sygn. akt IV SPP/Wa 109/26), z wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i od tego dnia skarżącego reprezentuje przed Sądem profesjonalny pełnomocnik. Wskazana zatem przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania konieczność uczestnictwa w rozprawie jest całkowicie chybiona. Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, podczas gdy opuszczenie terytorium Rzeczpospolitej Polski i powrót do Afganistanu wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę majątkową i niemajątkową oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki, tj. szkodę majątkową w postaci kosztów podróży do kraju pochodzenia, kosztów utrzymania siebie w kraju pochodzenia i znalezienia miejsca zamieszkania oraz szkodę niemajątkową w postaci narażenia zdrowia i życia skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Nadto zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania dotyczy tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Należy podkreślić, że w związku z tym, iż przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniu bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia, to nie można uznać aby wnioskowana o wstrzymanie wykonania decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z dnia 15 lipca 2025 r., nr 17-595/216/D-ZDP/2025, o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu mieściła się w granicach sprawy zawisłej przed Sądem Administracyjnym. W wyniku wniesienia skargi Sąd będzie oceniał wyłącznie to czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniu bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia zostało wydane w sposób legalny. Kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, do której odwołał się Sąd I instancji. Zgodzie z tą uchwałą "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono natomiast: "Nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji". Dlatego w ramach postępowania ze skargi na postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniu bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia – nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Decyzja organu I instancji nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych, jak zobowiązanie cudzoziemca do powrotu. Zakres orzekania przez sąd w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być natomiast szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę. Wymieniona wyżej decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu nie jest objęta granicami orzekania przez Sąd, toteż nie było możliwe zastosowanie wobec niej instytucji wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie dotycząca tego, czy wykonanie decyzji objętej wnioskiem wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 września 2026
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny