II OZ 1066/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/17 o odrzuceniu skargi O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/17, odrzucił skargę O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego składając skargę nie dołączył do niej pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do wniesienia skargi i występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie w imieniu skarżącego. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez złożenie pełnomocnictwa. W odpowiedzi pełnomocnik nadesłał niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2016 r. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji odczytywanych łącznie zawartych w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 tej ustawy, pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zatem pełnomocnik może skutecznie zastępować swego mocodawcę w sprawie sądowoadministracyjnej, jeżeli ten udzielił mu pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym i zarazem dokument pełnomocnictwa dołączony został do akt sprawy sądowoadministracyjnej przy podejmowaniu pierwszej czynności procesowej. Zdaniem Sądu z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. należy wywodzić, że pełnomocnictwo jest ważne tylko jeśli zawiera własnoręczny podpis mocodawcy lub stanowi wierzytelny odpis. Pełnomocnictwo powinno zostać złożone w oryginale lub w odpisie poświadczonym za zgodność z oryginałem. Poświadczenie zgodności dokumentu z oryginałem powinno zaś zawierać przede wszystkim podpis pełnomocnika, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia. Tylko dokument spełniający powyższe wymagania wniesiony w terminie i zawierający podpis pełnomocnika mógł zostać uznany za uzupełnienie braków formalnych skargi. Skoro pełnomocnik skarżącego w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał jedynie niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa, to tym samym nie wykonał wezwania Sądu. Brak pełnomocnictwa albo złożenie go w kserokopii niepoświadczonej za zgodność z oryginałem, albo w odpisie nieprawidłowo uwierzytelnionym jest brakiem formalnym pisma i nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, która nie zawierała braków formalnych oraz naruszenie art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przekazanie Sądowi pełnomocnictwa wraz z aktami sprawy nie wyczerpuje dyspozycji przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 49 p.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W przypadku nieuzupełnienia we wskazanym wyżej terminie braków formalnych skargi sąd stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzuca skargę. Podkreślić należy, że każde pismo strony w tym i skarga do Sądu pierwszej instancji powinno zawierać niezależnie od elementów składowych tego pisma zawartych w art. 46 § 1 p.p.s.a. w szczególności podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3). W niniejszej sprawie wbrew wymogom art. 46 § 3 p.p.s.a. profesjonalny pełnomocnik wnosząc skargę nie dołączył pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Wobec powyższego zasadnie wezwano autora skargi do usunięcia tego braku, stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłano kserokopię pełnomocnictwa ogólnego z dnia 10 kwietnia 2016 r. upoważniającego adwokata I. J. do reprezentowania skarżącego przed organami administracji oraz sądami administracyjnymi. W związku z powyższym w tej konkretnej sprawie nie można było przyjąć, że pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak w sposób, który uniemożliwiał nadanie skardze dalszego biegu. Możliwe było bowiem ustalenie, czy osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącego był pełnomocnik, który podpisał skargę. W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajduje się bowiem uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2016 r., którego kserokopię nadesłano właśnie na wezwanie Sądu. Sąd mógł zatem dokonać weryfikacji udzielonego pełnomocnictwa i stwierdzić czy pełnomocnik podpisany na skardze został prawidłowo umocowany do działania w imieniu skarżącego. Podkreślić należy, że z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że istota braków formalnych skargi polega na stwierdzeniu, czy braki te uniemożliwiają nadanie skardze dalszego biegu. Nie oznacza to więc, że każde odmienne wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi prowadzi do powstania na tyle istotnej przeszkody, która uniemożliwia rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny. To od zbadania okoliczności w konkretnej sprawie będzie możliwe stwierdzenie, czy rzeczywiście mamy do czynienia z takim brakiem formalnym skargi, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. A zatem wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. powinna być dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej). Przy czym prawo do zastępstwa procesowego jest także ściśle związane z prawem do sądu, tak więc wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna również ograniczać stronie realizacji tego prawa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.