II OZ 1061/25

Dnia 8 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. oraz D. K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 719/24 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D.K.1 na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 865/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 719/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przyznania prawa pomocy na wniosek K. P. z uwagi na oczywistą bezzasadności skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 865/2024. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka braku legitymacji skargowej K. P.. W ocenie Sądu, K. P. nie posiada interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/58/2024. Zażalenie na postanowienie z 7 maja 2025 r. złożyli K. P. oraz D. K. i D.K.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu jako złożone po terminie. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Ponadto należy wskazać, że zażalenie na postanowienie wnosi się do sądu, który je wydał, co wynika z art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 sąd odrzuci zażalenie na postanowienie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 7 maja 2025 r. został doręczony K. P. w dniu 21 maja 2025 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia (punkt 1 pouczenia zawierał informację o możliwości wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Sądu I instancji, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia). Oznacza to, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 28 maja 2025 r. Pomimo prawidłowego pouczenia zażalenie zostało skierowane bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem za datę złożenia środka odwoławczego należało przyjąć datę jego przekazania do Sądu I instancji, co nastąpiło w dniu 5 czerwca 2025 r., a więc po terminie. Taka ocena wynika z tego, że wskazane powyżej przepisy nie dopuszczają możliwości wniesienia zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc z pominięciem wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w takiej sytuacji o dotrzymaniu terminu wniesienia zażalenia decyduje data przekazania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w Rozdziale 2 Działu IV w odniesieniu do zażalenia nie przewidują odrębnych regulacji dotyczących zachowania terminu w przypadku wniesienia tego środka odwoławczego bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego umożliwiającego w niniejszej sprawie bezpośrednie wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. odpowiednio postanowienia NSA: z 12 lipca 2018 r., II OZ 769/18; z 12 kwietnia 2018 r., II OZ 335/18; z 26 kwietnia 2019 r., II OZ 369/19; z 1 grudnia 2021 r., II OZ 838/21; z 16 lipca 2024 r., II OZ 331/24). Z tych względów zażalenie podlega odrzuceniu jako wniesione z uchybieniem terminu. Dodatkowym zaś argumentem za odrzuceniem zażalenia jako wniesionego przez D. K. i D.K.1 jest jego niedopuszczalność, ponieważ osoby te nie były adresatami zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia – w tym przypadku wyłącznie K. P. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w postanowieniu.