II OZ 106/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 473/25 o odrzuceniu zażalenia D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 473/25 w sprawie ze skargi D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2025 r. nr 740/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K.; 2. odrzucić zażalenie D.K.1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 473/25, odrzucił zażalenie D.K. na postanowienie WSA w Warszawie z 27 listopada 2025 r., VII SPP/Wa 473/24 w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lipca 2024 r., nr 740/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wymienionym wyżej postanowieniem z 27 listopada 2025 r., VII SPP/Wa 473/25, WSA w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 3 listopada 2025 r. odmawiające D.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D.K.. Sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." nie przewidziano dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Tym samym, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd pierwszej instancji ocenił jako niedopuszczalne. D.K. oraz D.K.1 wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumentację odnoszącą się do możliwości finansowych skarżącej, jak również kwestionującą czynności organu, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D.K. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D.K.1 podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Słusznie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ takie postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych art. 194 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że złożone zażalenie na postanowienie z 27 listopada 2025 r., VII SPP/Wa 473/25, podlegało odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie natomiast z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Za koniecznością odrzucenia zażalenia D.K.1 przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą m.in. wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem oznaczonego orzeczenia. Nadto, żalący się nie był wnioskodawcą postępowania o udzielenie prawa pomocy. Skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem D.K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D.K.1 na postanowienie odrzucające zażalenie D.K. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on jego adresatem. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.